شفقنا- یک استاد دانشگاه و جامعهشناس با اشاره به کاهش تدریجی جایگاه دانشگاه و دانشجو، شرط اول بازگشت وجاهت این نهاد را برجستگی علمی و طی مراحل پیشرفت توسط مسئولان دانست و نسبتدادن پستهای کلیدی به افراد فاقد صلاحیت علمی را عامل بیاعتمادی و رخوت در فضای دانشگاهی عنوان کرد.
ناصر بهمنی در گفتوگو با ایرنا اظهار کرد: فلسفه بزرگداشت نام و روز دانشجو بر ما روشن است؛ انسانهایی که با حریت و آزادگی در احقاق حقوق خود و جامعه گام برداشتند و در برابر سلطهگران ایستادند.
او ادامه داد: دانشجو از گذشته محور سیاستگذاری بوده و راه و روش و نظر او برای جامعه وجاهت و اعتبار داشت؛ صدای مردم از مجامع علمی شنیده میشد و فکر و صدای دانشجو نیز برای مردم معتبر بود.
به گفته بهمنی، اما به مرور این جایگاه کمرنگ شد و امروز این وجاهت و اعتبار خود را از دست داده است که ناشی از دلایل مختلف است.
عدم میداندهی به دانشآموختگان دغدغهمند
این فعال سیاسی و اجتماعی با آسیبشناسی وضعیت ایجاد شده بیان کرد: بسیاری از دانشجویان دغدغهمند دیروز با تلاش خود، جایگاه علمی مطلوبی کسب کردند، اما به آنها میدان داده نشد تا از دانش خود برای بهبود وضعیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جامعه استفاده کنند.
وی افزود: هنگامی که جامعه دانشگاهی دید افرادی با توان علمی تکریم نشدند، روزبهروز حالت رخوت و بیانگیزی در فضای دانشگاهی ایجاد شد و به دنبال آن امروز جامعه نیز اعتباری که باید برای دانشگاه قائل نیست.
لزوم شایستهسالاری و پرهیز از «پرشهای هراسناک» در انتصابات
بهمنی ادامه داد: انتظار ما این است که نخست، جایگاه و منزلت علم و دانش به موقعیت پیشین خود بازگردد و این مؤلفه ملاک شایستهسالاری باشد؛ مسئولان در انتصابات خود، جایگاه علم را با چیزی جایگزین نکنند و برجستگی علمی و طی شدن مراتب پیشرفت را ملاک انتخاب قرار دهند.
او اذعان کرد: این در شرایطی است که گاه شاهد «پرشهای هراسناک» در کسب مسئولیتها هستیم که اعتماد عمومی را مخدوش میکند.
این استاد دانشگاه بیان کرد: این مسائل سبب بیانگیزگی و بیرغبتی دانشجویان برای تلاش مضاعف و کوشش برای کسب علم نیز میشود.
نیاز به گفتوگوی علمی به جای مطیعپروری
بهمنی گفت: مسئولان باید در هستههای هماندیشی خود از اساتیدی استفاده کنند که به جای تلاش برای کسب رضایت و مطیع بودن، با گفتوگوی علمی به دنبال راهکاری برای حل مشکلات باشند.
تیزه پایاننامهفروشی به ریشه اعتبار دانشجو و دانشگاه
او با اشاره به معضل پایاننامهفروشی گفت: فروش پایاننامه و مقاله از یک آسیب پنهان به مسئلهای کاملا علنی تبدیل شده است؛ درست روبروی دانشگاه تهران به وضوح و با صدای بلند محتوای علمی به دانشجویان فروخته میشود.
بهمنی اضافه کرد: بدتر آنکه، استاد نیز با آگاهی از اینکه این محتوا حاصل تلاش دانشجو نیست، آن را میپذیرد.
این استاد دانشگاه اذعان کرد: به نظر میرسد اساتید متعهد که به اصول و قواعد علمی پایبند هستند، چندان در فضای دانشگاهی محبوب نیستند و حتی مورد مواخذه قرار میگیرند که چرا به دانشجو سختگیری میکنند.
پیوند معضل پایاننامهفروشی با مشکلات معیشتی اساتید
بهمنی این معضل را با برخی از مشکلات معیشتی اعضای علمی نیز پیوند داد و گفت: به رغم تصورها، دستمزد کارگر ساده با درآمد بسیاری از اعضای هیات علمی برابری میکند و در این شرایط مشاهده شده که استادان دانشگاه در خارج از ساعت کاری خود به نگارش مقاله و پایاننامه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی میپردازند.
افت کیفیت در کثرت مراکز آموزش عالی
بهمنی به تعدد مراکز آموزش عالی در کشور نیز اشاره کرد و افزود: کثرت مراکز دانشگاهی نیز تا اندازهای به جایگاه و اعتبار دانشجو و جامعه دانشگاهی آسیب رسانده است؛ توسعه آموزش عالی خوب است اما به شرطی که ابزار آن نیز وجود داشته باشد.
او ادامه داد: در بسیاری از شهرستانها مراکز دانشگاهی ایجاد شده بدون اینکه حتی استاد توانمند و مناسبی برای انتقال صحیح دروس وجود داشته باشد.
بهمنی اظهار کرد: شرایط ایجاد شده، دور از شأن کشوری است که دارای چنین بنیاد فرهنگی و تمدنی قدرتمندی است.
ایدهآلی کمیاب در جامعه دانشگاهی
این استاد دانشگاه گفت: گفته میشود اگر یک دانشجو و همینطور استاد دانشگاه، هفتگی ۷۵ صفحه از علوم جدید مربوط به رشته و حوزه تخصصی خود را مطالعه نکند، به همان میزان از دانش عقب میماند و دانش او دیگر مربوط به روز نیست.
بهمنی تاکید کرد: این در حالی است که دانش برخی از اساتید مربوط به بیش از یک دهه قبل است.