شفقنا- یک مدرس دانشگاه معتقد است: در روزهای اخیر موضوع «اینترنت سفید» به یکی از بحثهای اصلی جامعه تبدیل شده است. اینترنتی که دسترسی بدون فیلتر را برای عدهای محدود فراهم میکند درحالی که اکثر مردم با محدودیتهای گسترده مواجهند. مسئله فقط این نیست که دو نوع اینترنت سفید و محدود در کشور وجود دارد بلکه این است که این کار تبعیض در یکی از ضروریترین ابزارهای زندگی یعنی اطلاعات و ارتباطات را نهادینه میکند.
به گزارش شفقنا، دکتر سید محسن موسویزاده در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: آنچه حساسیت افکار عمومی را برانگیخته، فقط وجود یک سطح دسترسی متفاوت نیست، بلکه تعارض آشکار میان گفتار و رفتار مدافعان فیلترینگ است.کسانی که بر ضرورت محدودسازی اینترنت برای مردم تأکید میکنند، اما خود از پهنای باند آزاد، سرعت بالا و دسترسی بدون فیلتر بهرهمندند. این وضعیت نشان دهنده استانداردهای دوگانه در سیاستگذاری است.گروهی که تصمیم گیرنده هستند اما خودشان را مستثی میدانند،قانون و آیین نامه تدوین میکنند و بر ضرورت اجرای آن پافشاری میکنند اما خود را شامل آنها نمیدانند.
در چنین شرایطی رجوع به منابع فکری ارزشمند اسلامی میتواند روشنگرراهمان باشد.امام علی(ع) خطبه ۱۲۶ نهج البلاغه را هنگامى ایراد فرمودند که عدهای به دلیل رعایت مساوات در توزیع بیتالمال بر ایشان ایراد گرفتند و توصیه به تبعیض میکردند اما امام علی(ع) در این خطبه تأکید میکنند اگر مال از خود من بود همه را در پرداخت کردن برابر میداشتم تا چه رسد به اینکه مال، مال خداست!
این سخن گرانمایه نشان میدهد که ابزارهای اداره کشور نباید به امتیاز برای عدهای خاص تبدیل شوند.
اگر این اصل را مبنای تحلیل قراردهیم، اینترنت سفید نماد نوعی نابرابری ساختارمند است. در جهان امروز، دسترسی به اینترنت دیگر یک امکان لوکس نیست، بلکه زیرساخت کار،آموزش، رسانه، مشارکت سیاسی و زندگی اجتماعی است. وقتی این دسترسی به صورت تبعیضآمیز توزیع میشود، معنایش این است که فرصت، اطلاعات، شغل، آگاهی و صدای عمومی نیز تبعیضآمیز توزیع شدهاند.اگر کشور در چنین مسیرهایی حرکت کند هزینههای سنگینی در قالب بیاعتمادی اجتماعی، فرار سرمایه انسانی، کوچک شدن اقتصاد را خواهد پرداخت.
بنابراین، مسأله اصلی این نیست که کدام افراد و به چه دلیل دسترسی به اینترنت سفید دارند بلکه این است که این دسترسی برای عموم مردم امکان پذیر نیست و دسترسی آزاد به اینترنت طبقه بندی شده است و متأسفانه دیده میشود که برخی در فضای مجازی برای این کار توجیه میتراشند.
هر سیاستی که مردم را به دو طبقه «دارای اینترنت سفید» و «دارای اینترنت محدود» تقسیم کند، از اساس با منطق عدالت ارتباطی در تضاد است. تجربه نشان داده فیلترینگ گسترده نه از منظر امنیتی کارآمد بوده و نه از منظر اقتصادی قابل دفاع است. از این رو باید دغدغه حفظ امنیت در فضای مجازی با ابزارهای مناسب و نه با فیلترینگ پاسخ داده شود.
برای جلوگیری از آسیبهای چنین وضعیتی چه باید کرد؟ برای رفع آسیبهای احتمالی باید به سمت تحقق عدالت ارتباطی حرکت کنیم.عدالت ارتباطی یعنی همه افراد جامعه فارغ از جایگاهشان، به اطلاعات درست دسترسی داشته باشند. امروز عدالت در توسعه زیرساختهای ارتباطی و دسترسی آزاد به اینترنت به معنای فراهم کردن فرصتهای برابر آموزشی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برای همه مردم ایران، از مناطق محروم تا کلانشهرهاست. از این رو باید مسئولان در سیاستهای ارتباطی در حوزه اینترنت به صورت فوری و نه وعده درمانی تجدید نظر کرده و اصل هرگونه سیاستگذاری را بر محور عدالت ارتباطی قرار دهند.