دموکراسی در خاورمیانه و شمال آفریقا: مطالبه کرامت، نه فقط انتخابات!/ نظرسنجی نشریه اینترنتی عرب‌بارومتر

شفقنا آینده- نشریه اینترنتی عرب‌بارومتر درباره نظرسنجی اخیر خود- که حکایت از این می‌کند که مردم خاورمیانه و مناطق شمالی آفریقا بیشتر از هر سیستم حکومتی دیگر خواهان دموکراسی لیبرال هستند- نوشته که مطالبه این مردم نه فقط دموکراسی صرف به معنای برگزاری انتخابات پشت‌سرهم، بلکه مطالبه کرامت انسانی است.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از نشریه اینترنتی عرب‌بارومتر؛ شهروندان خاورمیانه و شمال آفریقا هم‌چنان دموکراسی را ترجیح می‌دهند؛ البته با توجه به این نکته کوچک که این ترجیح تنها بر انتخابات متمرکز نیست. داده‌های جدید عرب‌بارومتر نشان می‌دهد که دلیل حمایت مؤثر این مردم از دموکراسی، این باور است که دموکراسی به کرامت انسانی و ایجاد برابری سیاسی، امنیت اقتصادی و امنیت شخصی منجر خواهد شد.

با تحلیل دقیق داده‌های نظرسنجی انجام‌شده در هشت کشور، مشخص می‌شود که مردم در سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا دموکراسی را بیشتر با اهداف و نتایجی که ارائه می‌دهد، تعریف می‌کنند- و در واقع این جنبه از دموکراسی را مهم‌تر از رویه‌هایی می‌دانند که دنبال می‌کند. در حقیقت دموکراسی‌خواهی آن‌ها بیشتر از این که به معنای تضمین انتخابات آزاد و عادلانه باشد، به این معنی است که خواهان دولت‌هایی هستند که عدالت را تضمین کنند، نیازهای اساسی مردم را برآورده سازند و از حقوق آن‌ها تا حد زیادی محافظت کنند.

البته به صورت هم‌زمان، ناامیدی نیز در حال افزایش است. بسیاری دموکراسی را عامل اصلی یا یکی از عوامل عملکرد اقتصادی ضعیف و حکومت ناکارآمد می‌دانند. البته نگاه مردم خاورمیانه به رژیم‌های غیردموکراتیک حتی از این هم منفی‌تر و انتقادی‌تر است. با این حال دیدگاه‌ها و برداشت‌های مردم خاورمیانه و شمال آفریقا از کشورهایی مانند چین- که بسیاری از مردمان این مناطق تقریباً به اندازه ایالات متحده آمریکا دموکراتیک می‌دانند- نشان می‌دهد که رکوردهای قوی توسعه و رشد اقتصادی بسیار بیشتر از انتخابات می‌‌تواند باعث مشروعیت دموکراتیک شود. موضوعی که از این رو که نشان می‌دهد درک مردم خاورمیانه از چگونگی مفهوم‌سازی دموکراسی چیست؛ و البته این که مشروعیت سیستم‌ها مدیون و مرهون ارائه نتایج واقعی است، نه فقط برگزاری انتخابات روتین؛ اهمیت زیادی برای احزاب و سیاستمداران و حامیان مالی می‌‌تواند داشته باشد.

نظرسنجی عرب‌بارومتر که بر اساس هشت نظرسنجی در هشت کشور منطقه و بر اساس بیش از 15000 مصاحبه حضوری انجام گرفته؛ یک سری یافته‌های کلیدی دارد:

دیدگاه‌ها در مورد سیستم‌های دموکراتیک در مقابل سیستم‌های غیردموکراتیک

یک: دموکراسی هم‌چنان محبوب‌ترین سیستم در سراسر منطقه است، اگرچه تعهد مردم کشورهای مختلف به آن به عنوان تنها سیستم قابل اجرا متفاوت است.

در هر کدام از هشت کشور مورد بررسی، حداقل 73٪ دموکراسی را بهترین شکل حکومت عنوان کرده‌اند. بالاترین حمایت را در این میان در کویت (85٪)، اردن (84٪)، تونس (79٪) و موریتانی (77٪) شاهد بودیم و بعد از آن هم فلسطین، لبنان و عراق (همگی 74٪) و مراکش (73٪) قرار می‌گیرند. نکته جالب این که از سال ۲۰۲۱ به بعد میزان حمایت از دموکراسی در مراکش، اردن، تونس و عراق افزایش یافته؛ و البته این شاخص در لبنان کاهش یافته است.

دو: نظرسنجی عرب‌بارومتر نشان می‌دهد که افزایش نگرانی‌های اقتصادی و حکومتی باعث افزایش تردید در مورد توانایی دموکراسی در تحقق اهداف کشورها و ملت‌های خاصی شده است.

نیمی یا بیشتر از نیمی از مردم پنج کشور دموکراسی را عامل عملکرد اقتصادی ضعیف می‌دانند. این موضوع در عراق (۷۶٪)، تونس (۷۳٪)، فلسطین (۵۸٪)، لبنان (۵۳٪) و اردن (۵۰٪) به خوبی قابل مشاهده است.

سه: سیستم‌های غیردموکراتیک به طور گسترده ناکارآمد و مرتبط با حکومتداری ضعیف تلقی می‌شوند.
اکثریت مردم تمام هشت کشور مورد بررسی می‌گویند که رژیم‌های غیردموکراتیک عملکرد اقتصادی ضعیفی نیز دارند. بالاترین میزان این باور را در عراق (۷۳٪)، اردن (۷۲٪) و تونس (۷۱٪) شاهد هستیم.

حداقل نیمی از مردم عراق و اردن نیز می‌گویند که سیستم‌های غیردموکراتیک غیرقابل‌قبول هستند.

اکثریت مردم هم‌چنین نبود دموکراسی را با بی‌ثباتی نیز مرتبط می‌دانند- که این آمار از ۷۱٪ در اردن تا ۵۳٪ در کویت متغیر است.

ادامه این مطلب را می‌توانید اینجا بخوانید