شفقنا آینده- سایت عرببارومتر بر اساس یک نظرسنجی گسترده هشت مرحلهای منطقهای نوشته که مردم خاورمیانه و شمال آفریقا با این که همچنان توجه ویژهای به دموکراسی لیبرال دارند، ولی با این حال سیستمهای آلترناتیو و جایگزین دموکراسی را نیز میپذیرند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از سایت عرببارومتر؛ شهروندان در سراسر خاورمیانه و شمال آفریقا- یا منطقه موسوم به MENA- همچنان از دموکراسی حمایت میکنند، اما با این حال ناامیدی این مردم از حکومتهای اقتدارگرا و گذارهای دموکراتیک مانند سابق نیست و این روند اندکی متوقف شده است و این باعث شده برخی حتی سیستمهای جایگزین را نیز مورد پذیرش قرار دهند.
سایت عرببارومتر در نظرسنجی جدید خود به دنبال بررسی این بوده که کدام اشکال حکومتداری از نظر مردم خاورمیانه و شمال آفریقا میتواند بهترین شکل حکومتداری قلمداد شده و در واقع به بهترین شکلی کرامت، حقوق مدنی، برابری، امنیت، فسادناپذیری و دسترسی به نیازهای اساسی را ارائه دهد. یافتههای این نظرسنجی نشان میدهد که در حالی که دموکراسی لیبرال همچنان محبوبترین مدل حکومت در این منطقه است، ولی با این حال حمایت مردم خاورمیانه از این مدل نسبت به گذشته کاهش یافته و این روزهای بخشهایی از مردم این مناطق به طور فزایندهای خواهان سیستمهای آلترناتیو و جایگزینهایی مانند حکومت مردان قدرتمند، دیکتاتوری خیرخواه و حکومت مبتنی بر شریعت شدهاند. در حقیقت بر اساس نتایج و یافتههای این نظرسنجی؛ مردم خاورمیانه با این که همچنان دموکراسی را به عنوان یک آرمان ارج مینهند، اما با این حال هنوز و همچنان در مورد اینکه کدام سیستمهای سیاسی میتوانند کرامت و حکومت مؤثر مورد نظر آنها را تامین کنند، اختلاف نظر دارند.
این نظرسنجی منطقهای که بر اساس بیش از 15000 مصاحبه حضوری انجام گرفته؛ ترجیحات مردم از نظامهای گوناگون سیاسی خاورمیانه و شمال آفریقا را به بررسی نشسته است.
دموکراسی
در این میان یافتهها جکایت از این میکنند که دموکراسی در این مناطق با این که هنوز به سیستمهای دیگر ترجیح داده میشود، اما به طور تدریجی در حال از دست دادن جایگاه خود در میان مردم است. در واقع این روزها در این منطقه شاهد ماهش حمایت از دموکراسی هستیم. در این بین دموکراسی لیبرال نیز با این که هنوز هم محبوبترین نظام است، اما در کنار حمایت اندک از آن شاهد حمایت مردم از جایگزینهایی مانند حکومت قدرتمند، دیکتاتوری خیرخواهانه و حکومت مبتنی بر شریعت نیز هستیم و این امر به خصوص در مناطقی که نهادهای دموکراتیک ناکارآمد تلقی میشوند، بیشتر مشاهده میشود.
تونس از این نظر عمیقاً دچار شکاف شده- و در مقابل 38 درصد از مردم این کشور که حامی نظام پارلمانی لیبرال هستند، 36 درصد نیز از حضور یک رهبر اقتدارگرا حمایت میکنند- که تقریباً آمار برابری را نشان میدهد و حکایت از ناامیدی مردم از نتایج آزمایش دموکراتیک انقلاب یاس ۲۰۱۱ میکند.
در مراکش البته شرایط متمایزی حاکم است و اکثریت قاطع مردم مراکش- یعنی بیش از 68 درصد- از یک نظام کثرتگرا حمایت میکنند. در این میان 22 درصد نیز حامی حکومت مرد قدرتمند هستند. نتایجی که میتواند حاصل رشد نسبی اقتصادی مراکش و بهبود اثربخشی دولت باشد- که اعتماد به دموکراسی را در این کشور تقویت کرده است.
در این میان برخی از کشورها نیز خواهان مدلهای حکمرانی مبتنی بر شریعت هستند. به عنوان مثال در اردن و موریتانی اکثریت مردم از نظام مبتنی بر قوانین اسلامی- با یا بدون برگزاری انتخابات- حمایت میکنند.
لیبرالدموکراسی
در مورد لیبرالدموکراسی یا نوعی دموکراسی لیبرال، اما، شاهد نوعی حمایت اندک و نامتوازن در این منطقه هستیم. در واقع حمایت از دموکراسی لیبرال در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا متفاوت است. یعنی در شرایطی که اکثریت مردم کشورهایی چون مراکش، فلسطین، موریتانی و اردن- از 54 تا 68 درصد- از این سیستم حمایت میکنند، حمایت از این سبک حکمرانی در لبنان، عراق و تونس به کمتر از نصف حتی کمتر از 40 درصد رسیده است. این یعنی عقیده یا حمایت مردم این کشورها از دموکراسی لیبرال از زمان قیامهای عربی کاهش یافته است. در واقع در شرایطی که در سالهای ۲۰۱۲-۲۰۱۴، اکثریت مردم این منطقه از دموکراسی پارلمانی حمایت میکردند، اما از زمان بهار عربی، شاهد کاهش این حمایت بودهایم و این حمایت از آن زمان در عراق (۳۴- واحد)، تونس (۲۸- واحد)، لبنان (۲۶- واحد) و اردن (۱۵- واحد) به شدت کاهش یافته است.
اتفاقی که حکایت از این دارد که شهروندان، دموکراسی را با نتایج آن تعریف میکنند، نه با نام یا رویههای موجود. به عبارت بهتر مردم خاورمیانه و شمال آفریقا دموکراسی را بیشتر با کرامت، برابری و دیگر نتایج ملموس آن از قبیل امنیت و عدالت اقتصادی ارزیابی میکنند نه صرفاً با انتخابات.
حکومت اقتدارگرا
اما درباره حکومتهای اقتدارگرا، در این نظرسنجی شاهد افزایش محدود حمایت از آن بودهایم. در این میان با این که در هیچ کشوری شاهد حمایت اکثریت از حکومت مردان قدرتمند اقتدارگرا نبودهایم- که به نظامی اطلاق میشود که در آن یک رهبر واحد بدون توجه به نتایج انتخابات یا مخالفت مردم حکومت کند- اما این طیف از مردم در عراق حضور ملموسی دارند و در واقع تعداد شهروندانی که این مدل را به دموکراسی لیبرال ترجیح میدهند نزدیک به نیمی از مردم عراق را شامل میشود. (۴۶٪ در مقابل ۳۹٪). در تونس نیز تقریباً جامعه بین این دو نوع تفکر به طور مساوی تقسیم شده است (۳۶٪ در مقابل ۳۸٪). در لبنان و اردن اما تعداد حامیان مردان اقتدارگرا کمتر از 20 درصد مجموع مردم این کشور را شامل میشود.
برای مطالعه متن کامل خبر اینجا مراجعه کنید
