شفقنا- نتایج نهایی کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق نشان داد که ائتلاف «اعمار و توسعه» به رهبری محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، در بسیاری از استانهای اصلی این کشور پیشتاز شده است.
به گزارش شفقنا، الجزیره در تحلیلی نوشت: به این پیروزی بهعنوان نقطهٔ عطفی در سازوکارهای جلب اعتماد انتخاباتی در عراق نگریسته میشود؛ بهویژه آنکه این ائتلاف تازهتأسیس است و مجموعهای از نیروهای مختلف شیعی را دربرمیگیرد که لزوماً در ردیف جریانهای درجهیک طبقهبندی نمیشوند.
مسیرهای اعتماد
عائد الهلالی، کارشناس مسائل سیاسی عراق، معتقد است این نتایج «موجی گذرا» نیست، بلکه «بازتاب مستقیم دگرگونی عمیق در ذهنیت عمومی بهسوی واقعگرایی سیاسی» است.
او به الجزیره نت توضیح داد که شهروند عراقی «اینبار بیشتر به کسانی گرایش یافت که عملکرد اجرایی ملموسشان را تجربه کرده بود، نه به کسانی که صرفاً به گفتمان سیاسی یا ایدئولوژیک تکیه دارند». همین مسئله به السودانی و متحدانش نیرو و انگیزهٔ انتخاباتی بخشید، زیرا دورهٔ نخستوزیری او بر خدمات و پروژههای زیربنایی متمرکز بود.
به ادعای الهلالی، قدرت ائتلاف اعمار و توسعه ـ در این است که «ائتلافی ایدئولوژیک نیست، بلکه پروژهای برای بازتولید دولت است. در این میان، خودِ شخصیت السودانی مرکز ثقل این جریان شده و مردم او را بیشتر مرد عمل میبینند تا سیاستمداری سنتی.»
محدودیتها و فشارها
سیف السعدی کارشناس عراقی در این باره می گوید: با وجود پیشتازی، مسیر محمد شیاع السودانی بهسوی دور دوم نخستوزیری «مینگذاریشده و نه فرششده با گل» است.
السعدی با ادعای اینکه «معادلهٔ تشکیل دولت آینده از سه عامل اصلی که درهمتنیدهاند و بر کابینهٔ آینده تأثیر میگذارند، بیرون نیست: واشنگتن، تهران و نجف و جریان صدر»، می افزاید: دولت آینده «نه بدون مشورت و نظر جریان صدر تشکیل خواهد شد و نه اجازه خواهد داشت این جریان را تحریک یا نگران کند. رأی و نظر جریان صدر در تعیین دولت و ائتلافهای داخلی «بسیار تعیینکننده خواهد بود.
توازن و دستاوردها
از سوی دیگر، دکتر غازی فیصل، استاد روابط بینالملل، معتقد است «آرای بالایی که السودانی کسب کرده، نشاندهندهٔ رضایت اجتماعی است که او توانسته ایجاد کند و این افزودن بر توازن و دستاوردهایی است که هیئت دولت در صحنهٔ سیاسی دنبال کرده.»
فیصل ادعا می کند: «برتری السودانی نسبت به رهبران سنتی در این است که نه گفتمان فرقهای بهکار برد و نه شخصیتی فرقهای نشان داد؛ همچنین توانست افزون بر روابط خوبش با آمریکا و اروپا» در روابط منطقهای با کشورهای اصلی مانند عربستان، کشورهای خلیج(فارس)، ترکیه و ایران توازن برقرار کند.
به گفته او، این عوامل موجب پذیرش گستردهٔ السودانی در افکار عمومی شده است؛ هرچند هشدار میدهد که دستاوردهای او در آینده با چالشهای بزرگی چون بیکاری، بیسوادی، سکونتگاههای غیررسمی، بحران آب و بیابانزایی، و جرائم سازمانیافته روبهرو خواهد شد.
الهلالی نیز معتقد است ائتلاف السودانی بهشدت شانس آن را دارد که «بزرگترین بلوک» پارلمان شود و در نتیجه مسئول نخست انتخاب نخستوزیر آینده باشد؛ هرچند احتمال «ثلث معطّل» همچنان باقی است، اگر برخی نیروهای سیاسی احساس کنند نقششان کمرنگ شده است.
با این حال، به گفتهٔ الهلالی، جهتگیری عمومی در میان نیروهای شیعی بهسمت تشکیل ائتلافی گسترده به رهبری السودانی متمایل است؛ ائتلافی که میان جریان سنتی و نیروهای دولت جدید توازن ایجاد کند و مرحلهای باثباتتر را در سایهٔ کاهش مداخلات خارجی رقم بزند.
نخستوزیر برای همه
از نظر دکتر سيف السعدی، السودانی در مسیر دور دوم با «دو مین سیاسی» روبهروست: نخست موضوع «افشاگریها»، و دوم پروندهٔ «غیردستوری بودن زمان انتخابات آینده»
برای پرهیز از تکرار بحران تعطیلی گذشته، السعدی معتقد است ائتلافهای آینده ممکن است بهجای ائتلاف سهگانهٔ قبلی، بهسوی تشکیل ائتلاف چهارجانبه بروند: دو طرف ائتلاف سهگانهٔ گذشته (پس از خروج جریان صدر)، بهعلاوهٔ طرفی سوم از نیروهای اثرگذار در چارچوب هماهنگی. این ساختار میتواند خطر «ثلث معطل» یا «ثلث ضامن» را که اصل اکثریت عددی را تهدید میکند، خنثی کند.
در مورد آیندهٔ السودانی و رابطهاش با ائتلافش، غازی فیصل با طرح این سوال که آیا «چارچوب هماهنگی» در پی این نتایج فروخواهد پاشید، یا السودانی همچنان ابزار آن باقی خواهد ماند؟ تأکید میکند «این سازوکار نمیتواند ادامه یابد؛ زیرا طبق قانون اساسی، السودانی نخستوزیر همهٔ مردم عراق است، نه نخستوزیر چارچوب هماهنگی»، و نمیتوان او را در چهارچوبهای محدود حزبی محبوس کرد.
متن مطلب در الجزیره
