شفقنا- الجزیره در مطلبی نوشت: فردوسی بزرگترین شاعر حماسی زبان فارسی و یکی از درخشانترین چهرههای ادبیات جهان است و در سطح جهانی از برجستهترین شاعران فارسیزبان در سرودن حماسههای شورانگیز شناخته میشود. بسیاری از ادیبان و پژوهشگران ادبی، فردوسیِ مشهور در سراسر جهان را «هومر ایران» — شاعر بزرگ حماسی یونان — توصیف کردهاند.
به گزارش شفقنا، حمیدالله محمد شاه نویسنده افغان در این مطلب آورده است: کارشناسان فرهنگ و ادبیات افغانستان بر این باورند که نخبگان فرهنگی دوباره سخن گفتن از شاهنامه را بهعنوان متنی که افغانها را متحد میکند از سر گرفتهاند. شاهنامه یکی از بزرگترین و برجستهترین دیوانهای حماسی جهان بهشمار میرود و حاصل تلاش دستکم سیسالهٔ شاعر آن است.
برای فارسیزبانان، شاهنامه احساسی از تعلق به تاریخی فراتر از تقسیمات سیاسی و مرزبندیهای جدید ایجاد میکند. در شهرهایی مانند هرات، بلخ و غزنی، شاهنامه در ادبیات، هنرها و حافظهٔ جمعی حضوری مداوم داشته و به یکی از ستونهای فرهنگ مشترک فارسیِ افغانستان تبدیل شده است. در دوران استعمار بریتانیا بر افغانستان، سنت شاهنامهخوانی در خانهها گسترش یافت.
عبید صافی، نویسنده و شاعر به الجزیره میگوید: «تاریخ برگزاری حلقههای خوانش آثار کلاسیک مانند شاهنامه در ولایتهای تخار و پنجشیر به ۷۰۰ سال پیش بازمیگردد. مردم در شبهای زمستان گرد هم میآمدند و اشعار را میشنیدند. امروزه علاقهٔ نسل جدید به ادبیات بهدلیل گسترش رسانهها کاهش یافته است.»
ترجمه به زبان عربی
فتح بن علی البنداری شاهنامه را به دستور الملک المعظم بن الملک العادل ایوبی، در دمشق و طی سالهای ۱۲۱۸ تا ۱۲۲۷ میلادی، به نثر عربی ترجمه کرد. این ترجمه بعدها بر اساس پنج نسخهٔ خطی، توسط ادیب، شاعر و سیاستمدار فقید مصری، عبدالوهاب عزام، تصحیح شد.
شاهنامه در افغانستان چیزی فراتر از یک حماسهٔ شعری است؛ پلی است میان گذشته و حال، و حافظهای فرهنگی که به افغانها احساس تعلق به تمدنی کهن را بازمیگرداند.
با وجود دگرگونی سیاستها و نظامها، فردوسی همچنان در کابل، هرات و بلخ حضور دارد؛ گواهی بر اینکه ادبیات توان عبور از قرنها و مرزها را دارد.
متن مطلب در الجزیره