شفقنا- رأیدهندگان عراقی امروز( سهشنبه)، ۱۱ نوامبر (۲۰ آبان ۲۰۲۵)، برای شرکت در ششمین انتخابات پارلمانی این کشور از زمان سال ۲۰۰۳، به پای صندوقهای رأی رفتند.
به گزارش شفقنا، الجزیره نوشت: در ادامه، ۹ پرسش و پاسخ برای درک تصویر کلی این انتخابات آمده است:
۱- تعداد کرسیهای پارلمان چقدر است؟
کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق با ۷٬۷۴۴ نامزد برای رقابت بر سر ۳۲۹ کرسی پارلمان موافقت کرده و ۸۴۸ نامزد را رد صلاحیت کرده است.
طبق قانون، حداقل ۲۵ درصد کرسیها (۸۳ کرسی) به سهمیه موسوم به «کوتای زنان» اختصاص دارد. نامزدهای زن با بیشترین آرا در هر حوزه برنده این کرسیها میشوند، و اگر این درصد از برندگان مستقیم تأمین نشود، از میان زنانی که بالاترین آرا را در فهرستهای غیر برنده دارند، کرسیها تکمیل میشود تا سهمیه زنان در هر استان رعایت گردد.
همچنین ۹ کرسی ویژه اقلیتهای قومی و مذهبی در سطح استانها یا کشور تعیین شده است: ۵ کرسی برای مسیحیان، و یک کرسی برای هر یک از صابئه منداییان، ایزدیها، شبکها و کردهای فیلی. این کرسیها به نامزدهایی از همان اقلیتها تعلق میگیرد که بالاترین آرا را کسب کنند.
۲- چه قانون انتخاباتی در این دوره اجرا میشود؟
انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۵ بر اساس قانون شماره ۴ سال ۲۰۲۳ برگزار میشود که سومین اصلاحیه قانون شماره ۱۲ سال ۲۰۱۸ (انتخابات مجلس و شوراهای محلی) است. این قانون در ۲۷ مارس ۲۰۲۳ به تصویب پارلمان رسید و بر پایه فهرست باز و نمایندگی نسبی تنظیم شده است.
نظام انتخاباتی جدید بر اساس «هر استان یک حوزه انتخاباتی» اجرا میشود و از فرمول سانتلیگو تعدیلشده (۱.۷) برای محاسبه نسبت آرا استفاده میکند. به این معنا که تعداد آرا بهترتیب بر اعداد ۱.۷، ۳، ۵، ۷ و … تقسیم میشود، سپس نتایج به ترتیب نزولی مرتب شده و کرسیها بر اساس آن توزیع میشود. این سیستم به نفع احزاب بزرگتر و به زیان گروههای کوچک و مستقلها است.
۳- چه کسانی حق رأی یا نامزدی دارند؟
هر عراقی که ۱۸ سال یا بیشتر داشته باشد، حق رأی دارد. حق نامزدی برای پارلمان به کسانی داده میشود که ۲۸ سال یا بیشتر سن دارند، دارای مدرک تحصیلی رسمی باشند، و به جرایم اخلاقی محکوم نشده یا مشمول قانون اجتثاث حزب بعث منحلشده نباشند.
۴- مهمترین نیروهای سیاسی شرکتکننده کدامند؟
نیروهای شیعه:
- ائتلاف الإعمار و التنمية (بازسازی و توسعه) به رهبری نخستوزیر محمد شیاع السودانی
- ائتلاف دولت القانون (نوری المالکی) و تحالف الأساس (محسن المندلاوی) با فهرستهای جداگانه وارد انتخابات میشوند.
- المجلس الأعلى الإسلامی( شورای اعلای اسلامی به رهبری همام حمودی) و حزب اقتدار وطن (عبدالحسین عبطان) نیز بهطور مستقل شرکت دارند.
- ائتلاف نیروهای ملی به رهبری عمار الحکیم و با مشارکت نامزدهایی از ائتلاف النصر (حیدر العبادی) نیز حضور دارد، اگرچه عبادی اعلام کرده در انتخابات شرکت نمیکند.
- عصائب أهل الحق به رهبری قیس الخزعلی با فهرست «صادقون» شرکت میکند.
- ائتلاف الخدمات به رهبری شبل الزیدی نیز در میان نیروهای شیعی حاضر است.
- جریان صدر به رهبری مقتدی صدر انتخابات را تحریم کرده است.
نیروهای سنی:
- ائتلاف تقدم به رهبری محمد الحلبوسی (رئیس پیشین پارلمان) که در انتخابات ۲۰۲۱ موفق بود.
- ائتلاف السیادة الوطنی – تشریع(حاکمیت ملی) شامل خمیس الخنجر، زیاد الجنابی و محمود المشهدانی.
- ائتلاف العزم به رهبری مثنى السامرائی، رقیب اصلی الحلبوسی در استان الانبار.
- دیگر ائتلافها: «نینوی لأهلها» (عبدالله الیاور)، «التحالف الحسم» (ثابت العباسی)، حزب الحل (جمال الکربولی)، الکتلة العراقیة الحرة (قتیبة الجبوری) و حزب الوفاء (قاسم الفهداوی).
- همچنین حزب جدیدی به نام الهویة الوطنیة(هویت ملی) به رهبری عمر نامق المولی (معاون استاندار نینوی) در انتخابات حضور دارد.
نیروهای کرد:
- حزب دموکرات کردستان (مسعود بارزانی) و اتحاد میهنی کردستان (بافل طالبانی) هر یک با فهرست مستقل شرکت میکنند.
- دیگر احزاب کرد: حرکت نسل جدید (شاسوار عبدالواحد)، حزب تغییر (جنبش گوران)، جبهة الشعب(لاهور شیخ جنکی)، الاتحاد الإسلامی الکردستانی(صلاحالدین محمد بهاءالدین)، جماعة العدل الکردستانی (علی بابیر) و جبهة الموقف (علی حمه صالح)
نیروهای فرامذهبی:
- ائتلاف البدیل به رهبری عدنان الزرفی (استاندار سابق نجف) شامل حزب وفاء، حزب کمونیست (رائد فهمی)، حزب البیت الوطنی (حسین الغرابی)، حزب الاستقلال (سجاد سالم) و چند حزب مدنی دیگر.
- همچنین التحالف المدنی الدیمقراطی به رهبری علی الرفیعی شامل جریان اجتماعی دموکراتیک و ابتکار ملی.
نیروهای مسیحی:
- تشکیل التحالف المسیحی شامل شورا و اتحادیههای آشوری، کلدانی، سریانی و ارمنی. این ائتلاف در مقابل حرکت بابلیون به رهبری ریان الکلدانی قرار دارد.
نیروهای ایزدی:
- تحالف القضیة الإیزیدیة(ائتلاف آرمان ایزدیان) با ۳۱ نامزد، علاوه بر ۷ نامزد برای کرسی ویژه ایزدیان، در انتخابات حضور دارد. برخی از اعضای آن با احزاب کرد و ائتلافهای ملی نیز همکاری میکنند.
-
پوسترهای انتخاباتی در خیابانهای موصل، شمال عراق
۵- مهمترین مسائل مورد توجه رأیدهندگان عراقی در سال ۲۰۲۵ چیست؟
به گفته پژوهشگر سیاسی امیر الساعدی، دغدغههای اصلی مردم شامل موارد زیر است:
- اصلاح سیاسی واقعی و پایان دادن به نظام سهمیهبندی (محاصصه)؛
- اصلاح قانون اساسی بهویژه ماده ۱۴۲؛
- بهبود خدمات عمومی (برق، آب، بهداشت و آموزش)؛
- رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال برای جوانان؛
- مبارزه با فساد گسترده که به تهدیدی همچون تروریسم تبدیل شده است؛
- حفظ حاکمیت ملی و جلوگیری از نفوذ خارجی در سیاست داخلی.
۶- وجه تمتایز این انتخابات با سایر دوره های گذشته چیست ؟
به گفته نبراس المعموری، سخنگوی کمیسیون انتخابات، این دوره شاهد نظارت گسترده داخلی و بینالمللی و حضور نمایندگان احزاب در تمام مراحل رأیگیری خواهد بود.
نکته جدید این انتخابات، استفاده از فناوری تشخیص چهره (دوربین چهره) برای تأیید هویت رأیدهندگان است؛ در کنار کارتهای بیومتریک و سامانههای الکترونیکی شمارش آرا. این اقدام مانع از محروم شدن رأیدهندگانی میشود که اثر انگشتشان در سیستم ثبت نمیشود.
۷- میزان مشارکت پیشبینیشده چقدر است؟
به گفته تحلیلگر سیاسی حیدر البرزنچی، انتظار میرود میزان مشارکت از ۴۵ درصد فراتر رود، بهویژه بهدلیل قانون جدید حوزه واحد و ثبات نسبی سیاسی. با این حال، تحریم جریان صدر میتواند در بغداد و جنوب کشور میزان مشارکت را کاهش دهد.
۸- نتایج چه زمانی اعلام میشود؟
نتایج اولیه معمولاً در ۲۴ ساعت نخست پس از پایان رأیگیری اعلام میشود، اما نتایج نهایی پس از بررسی شکایات و تصمیم نهایی کمیسیون و هیئت قضایی انتخابات منتشر خواهد شد.
۹- پیامدهای نتایج انتخابات چه خواهد بود؟
امیر الساعدی پیشبینی میکند که انتخابات جدید تشکیل دولت را دشوارتر کند، زیرا هیچ جریان سیاسی اکثریت روشنی نخواهد داشت. این امر میتواند به تداوم بنبست سیاسی بینجامد، اما همزمان ائتلافهای جدیدی نیز ممکن است شکل گیرد.
همچنین احتمال میرود نتایج بر روابط بغداد و اقلیم کردستان تأثیر چشمگیری بگذارد — چه در زمینه نفت و بودجه و چه در تقسیم منابع. او انتظار دارد دولت آینده در پی تفاهمی عملگرایانه و اقتصادی بلندمدت با اقلیم باشد که هم ثبات را حفظ کند و هم اقتدار دولت مرکزی را تقویت نماید.
متن خبر در الجزیره
