شفقنا- مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی از برگزاری یازدهمین ویژه برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی از 17 تا 30 آبان ماه در ایران و سه کشور اسلامی خبر داد.
به گزارش خبرنگار شفقنا، محمدباقر خراسانی در نشست خبری یازدهمین ویژه برنامه بزرگداشت علامه سیدمحمدحسین طباطبایی با اشاره به شخصیت والای این عالم بزرگ، اظهار کرد: از سال ۱۳۹۴ و با بررسی دقیق شرایط فرهنگی و علمی جامعه، دریافتیم که علیرغم نقش بیبدیل علامه سیدمحمدحسین طباطبایی در شکلدهی به هویت فکری و جریانسازی علمی و فرهنگی در جهان اسلام، آشنایی جامعی با این چهره برجسته در میان جامعه حوزوی و دانشگاهی وجود ندارد. بر این اساس، از همان سال و همزمان با ایام ارتحال آن مرحوم در آبانماه، مجموعه برنامههایی با عنوان «بزرگداشت علامه طباطبایی» طراحی و به مرحله اجرا گذاشتیم. این مراسم در ابتدا تنها در شهر قم برگزار میشد، اما به تدریج گستره آن وسیعتر شد و استانها و مراکز متعددی از کشور را در بر گرفت.
وی عنوان کرد: در گذر زمان، این مراسم بزرگداشت به یکی از رویدادهای کم نظیر علمی و فرهنگی در سطح کشور تبدیل شده است. برای نمونه، در سال ۱۴۰۳ طی یک دوره دو هفتهای، تعداد ۶۸ برنامه در ۱۲ استان و ۱۶ شهرستان مختلف برگزار گردید. همچنین تاکنون در مجموع ۲۴۷ نشست تخصصی، عمومی و علمی در چارچوب این آیین برگزار شده که محتوای تمامی آنها در پایگاه اطلاعرسانی مؤسسه حکمت اسلامی منتشر شده و همواره در دسترس پژوهشگران و علاقهمندان قرار دارد.
وی تصریح کرد: از ابتدای کار، هدف اصلی ما شکلدهی به جریان فکری و فرهنگی پایدار بر محور آراء و اندیشههای علامه طباطبایی (ره) بوده است. خوشبختانه در سالهای اخیر، شاهد پیشرفت و گسترش چشمگیری در این عرصه بودهایم. همچنین چند هفته پیش، سازمان یونسکو دو چهره برجسته ایرانی را در برنامههای بزرگداشت سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ ثبت کرد که یکی از آنان علامه سیدمحمدحسین طباطبایی است. از سال ۱۴۰۰ و همزمان با آغاز پیگیریهای مربوط به برگزاری کنگره علامه، ارتباط با یونسکو برقرار شد و امروز با خرسندی شاهد آن هستیم که این اندیشمند بزرگ شیعی در جایگاه یک شخصیت جهانی معرفی شده است.
وی با اشاره به برگزاری یازدهمین دوره بزرگداشت علامه طباطبایی از ۱۷ تا ۳۰ آبانماه گفت: بر اساس جمعبندی نهایی دبیرخانه، تاکنون برگزاری ۱۱۹ برنامه در ۱۴ استان و ۲۲ شهرستان قطعی شده است. تقویت بُعد بینالمللی برنامهها یکی از ویژگیهای متمایز این دوره است.
خراسانی افزود: علاوه بر برگزاری مراسم در ایران، سه برنامه نیز در کشورهای ترکیه، اندونزی و پاکستان طراحی شده است. در پاکستان، مراسم اصلی در دانشگاه اسلامآباد برگزار خواهد شد و احتمال دارد برنامه دیگری نیز در کراچی اضافه شود. رویداد بزرگداشت علامه طباطبایی اکنون از سطح ملی فراتر رفته و در حال تبدیلشدن به یک حرکت فرهنگی و علمی بینالمللی است. هدف ما آن است که اندیشهها، آثار و روش تفکر علامه طباطبایی بهویژه در حوزه فلسفه اسلامی، معرفتشناسی و تفسیر قرآن، بیش از پیش در سطح جهانی شناسانده شود.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی خاطر نشان کرد: تمرکز ویژه دوره یازدهم بزرگداشت علامه طباطبایی بر سه محور «شعر و ادبیات»، «تعاملات علمی با علمای اهل سنت» و «قرآن و حکمت» است و امسال تلاش شده است ابعاد کمتر شناختهشده شخصیت علمی و فرهنگی علامه طباطبایی بیش از گذشته برای عموم معرفی شود. همچنین امسال علاوه بر برنامههای عمومی و تخصصی سالهای گذشته، بر سه محور اصلی تمرکز کردهایم که هر یک به بخشی از ابعاد دانشی و فرهنگی علامه طباطبایی میپردازد.
وی در خصوص سه محور عنوان شده گفت: یکی از محورهای ویژه امسال، معرفی جنبههای ادبی و ذوق شعری علامه طباطبایی است، اگر چه علامه طباطبایی بیشتر به عنوان فیلسوف، مفسر و متفکر اسلامی شناخته میشود، اما از ذوق ادبی بالایی نیز برخوردار بوده و اشعار قابل توجهی از ایشان باقی مانده است. ما برنامهای با محور شعر و ادبیات علامه در استان آذربایجان شرقی خواهیم داشت که این برنامه با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی و دیگر نهادهای فرهنگی استان، روز ۴ آبان برگزار میشود تا ابعاد ادبی و شعری علامه طباطبایی برای مردم و اهالی فرهنگ معرفی گردد.
وی با اشاره به محور دوم با عنوان «گفتوگوی علمی با علمای اهلسنت» گفت: این برنامه روز شنبه ۲۴ آبان در گرگان برگزار خواهد شد و اندیشمندان اهلسنت در آن به تبیین دیدگاههای خود درباره علامه طباطبایی خواهند پرداخت. هدف از این نشست، تقویت گفت وگو و همافزایی میان علمای شیعه و اهل سنت است.
وی در محور سوم، «قرآن و حکمت در اندیشه علامه طباطبایی» را عنوان کرد و افزود: با وجود آنکه علامه طباطبایی از بزرگترین مفسران قرون اخیر و مؤلف تفسیر ارزشمند المیزان است، اما هنوز در برخی مناطق، آثار ایشان کمتر شناخته شده و حتی در برخی مراکز اجازه ورود کتاب المیزان داده نمیشود. همچنین برای تقویت بُعد قرآنی و فلسفی اندیشه علامه، امسال حدود ۲۰ برنامه با رویکرد “قرآن و حکمت” در استان خراسان رضوی و بهویژه شهر مشهد طراحی شده است. همچنین برنامه “شبی با المیزان” در ۱۵ مسجد محوری مشهد با همکاری مراکز فرهنگی استان برگزار میشود.
خراسانی در ادامه با اشاره به تثبیت فعالیتهای علمی مجمع، از انتشار مجموعهای با عنوان «یادنامه علامه طباطبایی» خبر داد که حاوی مباحث مطرحشده در ده دوره گذشته این بزرگداشت است.
وی اظهار داشت: تاکنون ۹ جلد از این مجموعه منتشر شده و جلد دهم، مربوط به سال گذشته، در مرحله اخذ مجوز قرار دارد. همچنین برای پرهیز از تکرار موضوعات، محورهای علمی دورههای پیشین در اختیار گروههای پژوهشی قرار گرفته تا با ارائه مباحث نو و ابتکاری، غنای علمی برنامهها افزایش یابد.
مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی با تأکید بر گستردگی بیشتر فعالیتهای امسال، تصریح کرد: برنامههای دوره یازدهم در ۱۴ استان کشور اجرا خواهد شد. این در حالی است که مجمع تنها در چهار استان شعبه و در دو استان دفتر رسمی دارد. حتی در استانهای فاقد دفتر، علاقهمندان محلی به صورت خودجوش به برگزاری مراسم بزرگداشت میپردازند.
وی آغاز رسمی دوره یازدهم این رویداد ملی-بینالمللی را اعلام کرد و افزود: هدف اصلی آن شکلدهی شبکهای از یاران و علاقهمندان به اندیشه علامه در سراسر کشور است تا از این رهگذر، آثار و اندیشههای ایشان به صورتی منسجمتر و عمیقتر معرفی گردد.
وی با اشاره به جایگاه کم نظیر علامه طباطبایی در تاریخ تفکر اسلامی، بر لزوم تداوم برنامههای علمی و فرهنگی حول محور این فیلسوف برجسته تأکید کرد و گفت: در دوران بحران هویت، پرداختن به چهرههای جریانساز و هویتآفرین، امری ضروری است. علامه طباطبایی، به تعبیر رهبر انقلاب، از پدیدههای کمنظیر حوزههای علمیه در طول قرنهاست؛ شخصیتی که بنیانگذار یک جریان فکری، فرهنگی و علمی ماندگار در جهان اسلام به شمار میرود.
وی در توضیح ضرورت تداوم برگزاری این مراسم،بر نقش حیاتی شخصیتهای هویتساز در شرایط کنونی جامعه تأکید کرد و انتخاب اخیر علامه طباطبایی توسط یونسکو را گواهی بر جهانیبودن و جریانسازی تفکر ایشان دانست.
وی خاطرنشان کرد: حتی یک استاد دانشگاه از روسیه از میزان علاقه ایرانیان به این اندیشمند شگفتزده شده بود که نشان میدهد در معرفی درست مفاخر خود کوتاهی کردهایم.
خراسانی در خصوص هزینه های این بزرگداشت تصریح کرد: مجمع عالی حکمت اسلامی یک نهاد دولتی نیست و از بودجه عمومی استفاده نمیکند. کلیه فعالیتها با استفاده از ظرفیتهای فرهنگی و مشارکت مراکز علمی در استانها انجام میشود.
وی با بیان اینکه ۱۱۹ برنامه در دوره یازدهم با همکاری نهادهای مختلف برگزار میشود، تأکید کرد: هزینه کل این برنامهها از هزینه یک همایش نیمروزه در برخی مراکز کمتر است. به عنوان مثال، کل هزینههای کنگره بینالمللی علامه طباطبایی با ۴۲ نشست داخلی و خارجی، معادل یک برنامه یکروزه معمولی در برخی نهادها بود که حاکی از صرفهجویی و بهرهوری بالا است.
وی در پایان با اشاره به تداوم فعالیتهای علمی مجمع در شرایط سخت اقتصادی، گفت: هماکنون ۱۴ گروه علمی بهصورت فعال و منظم جلسات خود را برگزار میکنند و در سال گذشته بیش از ۱۱۰ جلسه تخصصی برگزار شده است. علیرغم تمام دشواریها، مجمع بر این باور است که حیات فرهنگ و حکمت اسلامی باید حفظ شود، چرا که اگرچه این عرصه بیشترین آسیب را از مشکلات اقتصادی میبیند، اما بنیان هویت فکری و فرهنگی جامعه در گرو پاسداری از همین حوزههاست.
