انتخابات پارلمانی عراق؛ ساختار کلی و دلایل اهمیت آن

به گزارش شفقنا از  تسنیم، ششمین انتخابات پارلمانی پساصدام قرار است یازدهم نوامبر جاری(بیستم آبان) برگزار شود که این دور از انتخابات در سایه شرایط حساس و پرتنش منطقه ای ناشی از سیاستهای جنگ افروزانه آمریکا و توسعه طلبی روزافزون رژیم صهیونیستی برگزار می شود.

نظام سیاسی عراق پارلمانی و فدرالی است، یعنی مردم به‌صورت مستقیم رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر را انتخاب نمی‌کنند، بلکه از طریق انتخاب نمایندگان پارلمان و شوراهای استانی، قدرت را به‌طور غیرمستقیم به دولت منتقل می‌کنند.

انتخابات پارلمانی

 هدف:

انتخاب نمایندگان پارلمان که بالاترین نهاد قانون‌گذاری این کشور است.

 ترکیب و اختیارات:

پارلمان شامل 329 کرسی است.

هر استان متناسب با جمعیتش تعداد مشخصی کرسی دارد (برای مثال بغداد بیشترین سهم را دارد).

مهمترین وظایفه نمایندگان پس از انتخابات

رئیس‌جمهور را انتخاب کنند (با اکثریت دو‌سوم آراء)

نخست‌وزیر را از میان نامزدهای بزرگ‌ترین بلوک پارلمانی تعیین و تأیید کنند.

کابینه و برنامه دولت را تصویب یا رد کنند.

قوانین جدید را وضع کنند.

بر عملکرد دولت نظارت داشته باشند.

نحوه برگزاری:

انتخابات پارلمانی معمولاً هر چهار سال یک‌بار برگزار می‌شود. در حال حاضر قراره ششمین انتخابات پارلمانی در 11 نوامبر 2025 برگزار شود .

رأی‌دهندگان به‌صورت مستقیم به نامزدهای مستقل یا ائتلاف‌های سیاسی رأی می‌دهند.

سیستم رأی‌دهی عراق بر پایه استان‌ها به‌عنوان حوزه انتخابیه و رأی ترجیحی به فرد طراحی شده است (یعنی مردم مستقیماً به شخص رأی می‌دهند نه فقط به لیست حزبی).

 اهمیت سیاسی انتخابات:

انتخابات پارلمانی تعیین‌کننده اصلی مسیر دولت، روابط خارجی، و سیاست داخلی کشور است. تمام نخست‌وزیران عراق پس از 2003 از دل پارلمان بیرون آمده‌اند.

نخست وزیران عراق پس از سرنگونی رژیم بعثی صدامی عبارتند از :

ایاد علاوی ( حکومت موقت ) 2004 تا 2005

ابراهیم الجعفری 2005 ( از فوریه 2005 تا مه 2006)

نوری المالکی( 2 دوره)  2006 تا 2014

حیدر العبادی 2014 تا 2018

عادل عبدالمهدی 2018 تا 29 نوامبر 2019

مصطفی الکاظمی( بدون انتخابات) می  2020 تا اکتبر 2022

محمد شیاع السودانی از 28 اکتبر 2022 تا پس از انتخابات و انتخاب نخست وزیر جدید

نخست وزیر آتی؟

آمار و ارقامی از  انتخابات پارلمانی 2025 عراق

تعداد نامزدهای ثبت‌نام‌شده در عراق برای شرکت در انتخابات سال 2025 به 7926 نفر می‌رسد که از این میان 5701 نفر مرد و 225 نفر زن هستند.

این نسبت، رکوردی بی‌سابقه در سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود؛ چراکه تعداد نامزدها تاکنون به چنین سطحی نرسیده بود.

در انتخابات سال 2014، حدود 9040 نامزد ثبت شده بودند و این رقم در سال 2021 به حدود 3227 نامزد کاهش یافت.

در انتخابات فعلی‌، پایتخت، بغداد، در صدر فهرست استان‌ها از نظر تعداد نامزدها قرار دارد؛ به‌طوری‌که 2335 نامزد در این استان رقابت خواهند کرد.

در انتخابات کنونی، 41 ائتلاف سیاسی و 41 حزب به همراه 87 نامزد مستقل برای 25 کرسی عمومی و همچنین 62 نامزد برای کرسی‌های ویژه اقلیت‌ها با یکدیگر رقابت می‌کنند.