شفقنا افغانستان- افغانستان از عصر روز دوشنبه ۷ میزان/۲۸ سپتامبر وارد بحران ارتباطی گستردهای شد، پس از آنکه طالبان بهصورت هماهنگ و در سطح ملی، خدمات اینترنت فایبر نوری و بخش عمدهای از شبکههای مخابراتی موبایل را قطع کردند.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ این اقدام که به دستور مراجع دولتی طالبان و از سوی اداره تنظیم خدمات مخابراتی (اترا) و وزارت مخابرات این گروه اجرا شده، کشور را عملاً از شبکه جهانی اینترنت جدا کرده و بحرانی جدی در حوزههای رسانهای، هوایی و ارتباطی ایجاد نموده است.
قطع فایبر نوری و اختلال در ارتباطات ملی
منابع محلی و شرکتهای ارائهدهنده اینترنت از جمله «روشن»، «اتصالات»، «افغانبیسیم» و «افغانتلیکام» تأیید کردهاند که تمام فعالیتهای فایبر نوری آنها بهصورت موقت و بر اساس دستور طالبان متوقف شده است. در حال حاضر، تنها اینترنت موبایل در برخی نقاط محدود در دسترس است، اما حتی این خدمات نیز بهطور گسترده دچار اختلال شدهاند. نهاد بینالمللی «نتبلاکس» نیز این قطعی را «کامل» توصیف کرده و تأکید دارد که افغانستان در حال حاضر در بحبوحه یک قطعی گسترده اینترنت قرار دارد.
رسانههای مستقل از دسترس خارج شدند
پیامد مستقیم این تصمیم، توقف پخش آنلاین بیشتر شبکههای تلویزیونی مستقل افغانستان بوده است. شبکههایی چون طلوع، لمر، طلوعنیوز، شمشاد، تمدن و چندین رسانه محلی که بخش عمدهای از برنامههای خود را از طریق پلتفرمهای دیجیتال پخش میکردند، اکنون قادر به ادامه فعالیت نیستند. در مقابل، شبکههای تحت کنترل طالبان از جمله تلویزیون ملی افغانستان، ملینیوز، معارف و ملیاسپورت بدون هیچ محدودیتی به پخش آنلاین خود ادامه میدهند.
اختلال جدی در پروازهای هوایی
این قطعی گسترده، تأثیرات فراتر از حوزه رسانهای داشته است. شبکه طلوعنیوز گزارش داد که پروازهای هوایی از فرودگاه بینالمللی کابل بهطور جدی مختل شدهاند. با قطع سیستمهای ارتباطی و اینترنت، عملیاتهای فرودگاهی دچار اختلال فنی شده و امکان هماهنگی بین برج مراقبت، شرکتهای هواپیمایی و سایر نهادهای مرتبط از بین رفته است. اطلاعاتی درباره وضعیت فرودگاههای سایر ولایتها در دست نیست.
زمینههای احتمالی و سکوت طالبان
منابع فنی تأکید میکنند که با قطع زیرساختهای فایبر نوری، دکلهای مخابراتی در سراسر کشور از کار افتاده و افغانستان عملاً از شبکه جهانی ارتباطات جدا شده است. نهاد «نتبلاکس» این اقدام را بخشی از «اقدامات اخلاقی» طالبان دانسته و اشاره کرده که قطعی شبکهها بهصورت تدریجی آغاز شده است. با این حال، طالبان تاکنون هیچ توضیح رسمی درباره دلایل این تصمیم ارائه نکردهاند.
گفتنی است که این اولین بار نیست که طالبان خدمات فایبر نوری را در افغانستان مسدود میکنند؛ پیشتر نیز در برخی ولایتها چنین اقدامی صورت گرفته بود. اما قطعی روز دوشنبه، گستردهترین و هماهنگترین مورد از نوع خود از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱ محسوب میشود.
چشمانداز آینده
اگرچه برخی گزارشها حاکی از احتمال بازگشت محدود خدمات مخابراتی در آینده نزدیک است، اما طبق اطلاعات موجود، اینترنت پرسرعت و خدمات فایبر نوری به دستور مستقیم رهبری طالبان بهطور کامل و فعلاً دائمی قطع شدهاند. در این شرایط، شهروندان، رسانهها و نهادهای حیاتی کشور در معرض بحران ارتباطی گستردهای قرار گرفتهاند که پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و امنیتی گستردهای خواهد داشت.
