شفقنا اقتصادی – همزمان با آغاز سال تحصیلی جدید، فشار مالی بر دوش خانوادهها از دو جهت افزایش یافته است؛ با گرانی بیسابقه لوازمالتحریر که در برخی اقلام به ۶۰ درصد میرسد، و همچنین روایتهای منتشرشده از پرداخت شهریههای چندصد میلیون تومانی برای ثبتنام در مدارس خاص، نشان میدهد که تحصیل باکیفیت به تدریج از دسترس طبقه متوسط خارج میشود. در همین راستا، مجلس طرح اختصاص بُن لوازمالتحریر را برای حمایت از خانوادههای کمبضاعت بررسی میکند تا از پیامدهای منفی این وضعیت بر کیفیت آموزش جلوگیری شود.
اختصاص بُن لوازمالتحری
خانه ملت نوشت: عضو هیأترئیسه کمیسیون آموزش مجلس، با انتقاد از گرانی بیرویه لوازمالتحریر در آستانه سال تحصیلی، از پیشنهاد طرحی در کمیسیون آموزش مجلس مبنی بر « اختصاص بُن لوازمالتحریر» به خانوادههای کمبضاعت خبر داد و تأکید کرد: اگرچه برخی کارکنان دولت حدود ۲۰ درصد افزایش حقوق داشتهاند، اما قیمت لوازمالتحریر بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته و این شکاف فشار مضاعفی بر خانوادهها وارد میکند.
رحیمی با انتقاد از دو نرخی بودن بازار لوازمالتحریر تصریح کرد: بسیاری از اقلام تولید داخل هستند، اما با نرخ ارز عرضه میشوند، این روند بهویژه در آستانه سال تحصیلی، بار مالی سنگینی بر دوش خانوادهها میگذارد.
تاثیر بر کیفیت آموزش
ایلنا نوشت: فرزین محمدی کارشناس آموزش تأکید کرد: نباید فراموش کنیم که کمبود لوازمالتحریر تنها یک مسأله اقتصادی نیست؛ این موضوع به طور مستقیم بر کیفیت آموزش و روحیه دانشآموزان اثر میگذارد. کودکی که نتواند دفتر یا مداد مناسب داشته باشد، در روند یادگیری با مشکل مواجه میشود.
در ادامه ناهید مکرم کارشناس اقتصادی با اشاره به دلایل افزایش قیمتها گفت: افزایش نرخ ارز و بالا رفتن هزینههای تولید و واردات از عوامل اصلی گرانی لوازمالتحریر است.
مکرم افزود: اگر سیاستهای حمایتی جدی برای خانوادهها بهویژه اقشار کمدرآمد در نظر گرفته نشود، در سالهای آینده شاهد کاهش توان خرید و حتی افزایش ترک تحصیل در میان دانشآموزان خواهیم بود.
رییس اتحادیه لوازمالتحریر و کتابفروشان ارومیه گفت: در آستانه بازگشایی مدارس، قیمت انواع لوازمالتحریر نسبت به سال گذشته بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است.
شکاف طبقاتی در آموزش
روزنامه شرق نوشت: آغاز مهرماه امسال بیش از آنکه یادآور بوی کتاب نو و سرودهای مدرسه باشد، برای بسیاری از خانوادهها تداعیکننده باری مالی است که شانههایشان را خم کرده است. امروز مدرسه رفتن دیگر صرفاً یک انتخاب آموزشی نیست، بلکه به پروژهای اقتصادی تبدیل شده که گاهی به قیمت خرید یک خودرو تمام میشود. روایت والدینی که برای ثبتنام فرزندانشان مجبور به پرداخت شهریههای چندصد میلیونی شدهاند، نشان میدهد که تحصیل باکیفیت در ایران به تدریج از دسترس طبقه متوسط خارج میشود.
وقتی پدری میگوید تنها برای ثبتنام اولیه ۹۵ میلیون تومان پرداخته و با احتساب سرویس، برنامههای فوقبرنامه و اردوها هزینه سال تحصیلی از ۲۰۰ میلیون تومان هم خواهد گذشت، روشن میشود که آموزش فرزند در مدارس خاص دیگر یک «سرمایهگذاری آموزشی» نیست، بلکه یک «پروژه اقتصادی سنگین» است. در این شرایط، بسیاری از والدین ناچار شدهاند برای تأمین هزینههای مدرسه وام بگیرند و حتی سبک زندگی خود را تغییر دهند؛ مسألهای که نشان میدهد شکاف طبقاتی در آموزش از سطح امکانات آموزشی فراتر رفته و اکنون به حوزه توان اقتصادی خانوادهها گره خورده است.
تسنیم نوشت: خانوادهها برای تهیه دفتر و نوشتافزار به تکاپو میافتند، اما امسال افزایش شدید قیمتها موجب نگرانی جدی والدین شده است. برخی از شهروندان میگویند: باورم نمیشود، دفترهایی که سال گذشته ۲۰۰ هزار تومان خریده بودم، حالا حدود ۴۰۰ هزار تومان قیمت دارند. این گرانی واقعاً سرسامآور است.
فروشندگان نیز چندان دلخوشی از این شرایط ندارند. یکی از مغازهداران میگوید: مردم با درآمد پایین به بازار میآیند، اما قیمتها آنقدر بالا رفته که حتی دفتر بیکیفیت هم نمیتوان خرید. خانوادهها مجبورند برای دوام بیشتر، دفترهای باکیفیتتر بخرند که طبعاً قیمت بالاتری دارند.
سید مرتضی اجله، رئیس اتحادیه صنف رایانه، ماشینهای اداری، کتاب و نوشتافزار کرمان با اشاره به افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی لوازم التحریر اظهار داشت: این افزایش قیمت در برخی اقلام تا ۶۰ درصد هم میرسد البته افزایش نرخ دلار عامل این افزایش قیمت است و این موضوع نهتنها در حوزه لوازمالتحریر بلکه در همه کالاها اثر گذاشته است.
گزارشها نشان میدهد که با شروع سال تحصیلی جدید، آموزش در ایران به دو شیوه تحت فشار قرار گرفته است. از یک سو، گرانی بیسابقه لوازمالتحریر توان خرید را از خانوادههای بسیاری گرفته و از سوی دیگر، شهریههای چندصد میلیونی مدارس خاص، تحصیل باکیفیت را به یک امتیاز طبقاتی تبدیل کرده است. این وضعیت، نگرانیها را در مورد پیامدهای منفی اقتصادی و اجتماعی آن بر روحیه دانشآموزان و کیفیت آموزش افزایش داده است.