شفقنا- در حالی که بسیاری از کشورها در حال بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی در حوزههای مختلف صنعتی و اقتصادی هستند، حوزه پزشکی همچنان حساسترین میدان آزمون این فناوری به شمار میآید. در این حوزه نتایج نه بر اساس سود و زیان، بلکه بر اساس جان انسانها سنجیده میشود؛ جایی که یک خطای کوچک در پیشبینی میتواند زندگی فردی را نجات دهد یا از بین ببرد.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه روزنامه الشرق الاوسط نوشت: «کارشناسان هشدار میدهند که دو چالش اساسی مسیر تحول پزشکی دیجیتال را تهدید میکند: “افراط در یادگیری” زمانی که الگوریتمها بیش از اندازه به دادههای آموزشی خود متکی میشوند و در جزئیات گم میشوند، و “تقصیر در یادگیری” هنگامی که قادر به شناسایی الگوهای مهم نیستند و عملکردی ناقص ارائه میدهند. هر دو حالت میتواند پزشکان را گمراه کرده یا واقعیت بیماری را پنهان کند. به همین دلیل شناخت این معضلها یک ضرورت بالینی است، نه بحثی صرفاً دانشگاهی».
اهمیت این موضوع در کتاب «یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی در مراقبتهای بهداشتی» که در سال ۲۰۲۳ توسط انتشارات اشپرینگر منتشر شد، برجسته شده است. ویراستاران کتاب، پروفسور «کنستانتین آلیفریس» و «گیورگی سیمون»، مجموعهای از پژوهشهای معتبر جهانی را گرد آوردهاند که هم فرصتها و هم خطرات احتمالی این فناوری را بررسی میکند. نویسندگان تأکید دارند که هوش مصنوعی میتواند ابزار توانمندی در تشخیص و درمان باشد، به شرط آنکه از اعتماد بیش از حد به مدلها پرهیز شود و محدودیتهای آن بهروشنی درک گردد.
به گفته متخصصان، پدیده «افراط در یادگیری» مشابه دانشآموزی است که تنها سؤالات احتمالی امتحان را حفظ کرده و در مواجهه با پرسش جدید ناتوان میشود. بسیاری از سامانههای هوش مصنوعی نیز همین ضعف را نشان میدهند: موفقیت چشمگیر در دادههای محدود آموزشی، اما شکست جدی هنگام مواجهه با شرایط واقعی. از این رو، استفاده محتاطانه و علمی از این فناوری شرط اساسی برای آیندهای ایمن و مؤثر در عرصه پزشکی محسوب میشود.
