شفقنا- پدیده ماه گرفتگی کلی فردا یکشنبه ۱۶ شهریورماه در ایران رخ خواهد داد و در سراسر کشور قابل رویت است. خسوف از جمله مواردی است که خواندن نماز آیات بر بالغین و مکلفین واجب است.
فتاوای مرحوم آیت الله العظمی صانعی در زمینه خواندن نماز آیات را از نظر می گذرانید:
نماز آیات به واسطه چهار چیز واجب مى شود: ۱. گرفتن خورشید; ۲. گرفتن ماه، اگرچه مقدار کمى از آنها گرفته شود و کسى هم از آن نترسد; ۳. زلزله، اگرچه کسى هم نترسد; ۴. رعد و برق و بادهاى سیاه و سرخ و مانند اینها، در صورتى که بیشتر مردم بترسند و نیز بنا بر احتیاط واجب، باید براى حوادث وحشتناک زمینى مانند شکافتن و فرورفتن زمین در صورتى که بیشتر مردم بترسند نماز آیات بخوانند.
از وقتى که خورشید یا ماه شروع به گرفتن مى کند تا هنگامى که هنوز همه آن باز نشده، انسان باید نماز آیات را بخواند، و بنا بر احتیاط مستحب، به قدرى تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند.
اگر خواندن نماز آیات را به قدرى تأخیر بیندازد که خورشید یا ماه شروع به باز شدن کند، بنا بر احتیاط مستحب نیّت ادا و قضا نکند، ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن، نماز بخواند باید نیّت قضا نماید.
اگر انسان به گفته کسانى که از روى قاعده علمى وقت گرفتن خورشید و ماه را مى دانند، اطمینان پیدا کند که خورشید یا ماه گرفته، باید نماز آیات را بخواند، و نیز اگر بگویند فلان وقت خورشید یا ماه مى گیرد و فلان مقدار طول مى کشد و انسان به گفته آنان اطمینان پیدا کند، باید به حرف آنان عمل نماید، مثلا اگر بگویند خورشید فلان ساعت باز مى شود، باید نماز را تا آن وقت به تأخیر نیندازد.
اگر در حال حیض یا نفاسِ زن، خورشید یا ماه بگیرد و تا آخر مدتى که خورشید یا ماه باز مى شوند در حال حیض یا نفاس باشد، نماز آیات بر او واجب نیست و قضا هم ندارند; همچنین اگر یکى دیگر از موجبات نماز آیات در آن حال اتفاق بیفتد مثل زلزله، نماز آیات بر او واجب نیست.
کسى بر حسب قرائن و اخبار منجّمین، یقین دارد که امشب مثلاً ماه مى گیرد (به صورت قرص کامل)، آیا واجب است بیدار بماند تا نماز آیاتش قضا نشود یا مى تواند بخوابد؟ ج ـ سزاوار است که اگر براى او مشقّتى ندارد نخوابد، لیکن اگر خوابید، ظاهراً معصیّت نکرده است.











