ترمیم چشمان آسیب دیده انسان، در گرو موفقیت مطالعاتی بر روی نوعی از حلزون

شفقنا – چشم‌های ما اندام‌های بسیار پیچیده‌ای هستند و متاسفانه، اگر دچار آسیب جدی شوند، توانایی ترمیم خود را ندارند. اما چه می‌شود اگر بتوانیم به بدن خودمان یاد بدهیم که آن‌ها را دوباره بسازد؟ دانشمندان با تحقیق بر روی حلزون سیب، یا حلزون طلایی، در حال بررسی همین موضوع هستند.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که این نوع حلزون‌های توانایی خارق‌العاده‌ای در بازسازی چشمان خود دارند و نکته شگفت‌انگیز اینجاست که چشمان آن‌ها شباهت‌های زیادی به چشمان انسان دارد. این کشف، پنجره جدیدی را به روی تحقیقات باز کرده است.

شاید تعجب کنید که چرا دانشمندان برای چنین موضوع مهمی به سراغ حلزون رفته‌اند. پاسخ اینجاست که این حلزون‌ها چند ویژگی کلیدی دارند که آن‌ها را به یک سوژه آزمایشگاهی عالی تبدیل کرده است:

چشمان مشابه انسان: چشمان آن‌ها از نوع «دوربین‌شکل» است که بسیار شبیه به ساختار چشمان ما است. این شباهت به محققان اجازه می‌دهد تا با اطمینان بیشتری یافته‌های خود را به انسان تعمیم دهند.

توانایی بازسازی کامل: این حلزون‌ها می‌توانند تمام ساختارهای پیچیده چشم، از جمله عدسی، شبکیه و حتی عصب بینایی را دوباره بسازند.

پرورش آسان: حلزون‌های سیب مقاوم هستند، به سرعت تولیدمثل می‌کنند و تعداد زیادی بچه به دنیا می‌آورند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که بتوان آن‌ها را به راحتی در آزمایشگاه پرورش داد و مطالعه کرد.

محققان این فرایند شگفت‌انگیز را گام به گام بررسی کرده‌اند. آن‌ها دریافتند که پس از اینکه چشم حلزون از بین می‌رود در۲۴ ساعت اول زخم به سرعت بهبود می‌یابد تا از عفونت جلوگیری شود. یک و نیم هفته بعد، سلول‌های خاصی، به سمت محل زخم حرکت کرده و شروع به تکثیر می‌کنند. این سلول‌ها سپس به سلول‌های چشم، مانند سلول‌های شبکیه و عدسی، تبدیل می‌شوند. ۱۵ روز بعد نیز تمام ساختارهای اصلی چشم، از جمله عصب بینایی، شکل گرفته و چشم جدید ظاهر می‌شود.

با این حال، این فرایند در همین جا متوقف نمی‌شود و چشم جدید برای چندین هفته دیگر به رشد و بلوغ ادامه می‌دهد.

هدف نهایی این تحقیق، فهمیدن مکانیسم ژنتیکی پشت این توانایی است. محققان از یک ابزار پیشرفته ویرایش ژن به نام CRISPR-Cas9 استفاده می‌کنند تا ژن‌های خاصی را در حلزون‌ها غیرفعال یا جهش دهند. با این کار، می‌توانند ببینند که کدام ژن‌ها برای بازسازی چشم ضروری هستند.

از آنجا که بسیاری از ژن‌های دخیل در رشد چشم حلزون در انسان‌ها نیز وجود دارند، امید این است که در آینده بتوان ژن‌های مشابه را در بدن انسان فعال کرد. این کار ممکن است در نهایت به انسان‌ها اجازه دهد که پس از آسیب‌های جدی چشمی، بینایی از دست رفته‌شان را دوباره بازیابند.

آلیس آکورسی، رهبر این تیم تحقیقاتی، این کشف را بسیار مهم می‌داند و می‌گوید که حلزون‌های سیب یک «فرصت منحصر به فرد» برای مطالعه بازسازی در موجودات پیچیده هستند. این تحقیق نشان می‌دهد که گاهی اوقات، پاسخ به بزرگترین مشکلات پزشکی ما می‌تواند در ساده‌ترین و قدیمی‌ترین اشکال حیات روی زمین پنهان شده باشد.

این خبر را اینجا ببینید.