اعتیاد به ویدئوهای شبکه‌های اجتماعی منجر به بی‌تفاوتی و کاهش سرعت تصمیم‌گیری می‌شود

شفقنا – آیا تا به حال فکر کرده‌اید که استفاده بیش از حد از پلتفرم‌های ویدئوی کوتاه (مانند تیک‌تاک یا اینستاگرام) چگونه بر مغز و تصمیم‌گیری‌های شما تأثیر می‌گذارد؟ یک مطالعه جدید ارتباط شگفت‌انگیزی را بین تماشای بیش‌از حد ویدئوهای کوتاه و الگوهای فعالیت مغزی ما آشکار کرده است. این تحقیق نشان می‌دهد که این رفتار نه تنها فرآیندهای تصمیم‌گیری ما را مختل می‌کند، بلکه افراد را مستعد رفتارهای اعتیادآور می‌کند.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، با توسعه سریع اینترنت، ویدئوهای کوتاه به یک شکل غالب از رسانه تبدیل شده‌اند. ماهیت «کوتاه، سریع، بسیار فراگیر و آنی» آن‌ها، توجه کاربران را به سرعت جلب کرده است.

این الگوی مصرف سریع و تکه‌تکه، سیستم پاداش مغز را در عرض چند ثانیه فعال می‌کند و منجر به آزادسازی قابل توجهی از دوپامین می‌شود که تمایلات فوری به تماشای بیش از حد را برمی‌انگیزد. علاوه بر این، رابط‌های بصری جذاب، محتوای سرگرم‌کننده، تجربیات فراگیر و الگوریتم‌های توصیه‌کننده بسیار شخصی‌سازی شده، به طور نامحسوسی کاربران را به استفاده طولانی‌مدت تشویق می‌کنند و خطر سوءمصرف طولانی‌مدت را تشدید می‌کنند.

علائم اعتیاد به ویدئوهای کوتاه شامل درگیری مکرر و بی‌نظم با ویدئوهای کوتاه است که می‌تواند منجر به افزایش میل و وابستگی روانی شود. این الگوهای رفتاری شباهت نزدیکی به چارچوب‌های اعتیادی تثبیت شده، به ویژه مکانیسم‌های اختلال در تنظیم پاداش که در اختلالات مصرف مواد مشاهده می‌شود، دارند.

چنین رفتارهایی اثرات مخرب متعددی بر سلامت جسمی و روانی افراد دارند، از جمله: کاهش توجه و عملکرد تحصیلی ضعیف، مدیریت زمان ناکافی و کیفیت خواب پایین، روابط بین فردی متشنج و کاهش انگیزه درونی و بیرونی برای انجام وظایف. علاوه بر این، علائم اعتیاد به ویدئوهای کوتاه با افزایش خطر افسردگی و اضطراب، اضطراب تعامل اجتماعی، مشکلات بینایی و اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط است.

بر اساس یک نظریه‌ی علمی ثابت شده افراد نسبت به ضررهای احتمالی، حساسیت بیشتری نسبت به سودهای معادل دارند، پدیده‌ای که به آن «بی‌تفاوتی به باخت» می‌گویند. این حساسیت بالا نسبت به ضرر، به عنوان یک مکانیسم محافظتی در برابر رفتارهای پرخطر عمل می‌کند. با این حال، در رفتارهای مرتبط با اعتیاد (مانند اعتیاد به بازی‌های اینترنتی، قمار بیمارگونه و اعتیاد به مواد مخدر)، حساسیت نسبت به ضرر یا پیامدهای منفی کاهش یافته.

نتایج رفتاری نشان داد که رابطه منفی قابل توجهی بین علائم اعتیاد به ویدئوهای کوتاه و ضریب بی‌تفاوتی به باخت وجود دارد. این بدان معناست که هرچه علائم اعتیاد به ویدئوهای کوتاه در فردی بیشتر باشد، حساسیت او نسبت به ضرر کمتر می‌شود. افراد با علائم اعتیاد بالاتر، تمایل دارند شواهد تصمیم‌گیری را سریع‌تر جمع‌آوری کنند که این سرعت بالا می‌تواند در «بی‌تفاوتی به باخت» آن‌ها نقش داشته باشد.

پژوهشگران می‌گویند افرادی که نشانه‌های بیشتری از اعتیاد به اینستاگرام و ویدئوهای کوتاه را از خود بروز داده‌اند، هنگام تصمیم‌گیری درباره کسب سود، فعالیت کمتری در ناحیه‌ای از مغز به نام پرکونیوس (Precuneus) داشته‌اند. این بخش از مغز مسئول خوداندیشی، کنترل شناختی و ارزیابی ارزش‌هاست؛ به بیان ساده‌تر، جایی است که ما پیامدهای اعمالمان را می‌سنجیم و برای آینده برنامه‌ریزی می‌کنیم.

در مقابل، همین افراد هنگام ارزیابی زیان، فعالیت بیشتری در مخچه و شکنج پس‌مرکزی خود نشان داده‌اند. این نواحی بیشتر با کنترل حرکتی و پردازش حسی مرتبط هستند، نه با ارزیابی عمیق پیامدها.

به عبارت دیگر، این افراد به دلیل تغییرات مغزی، کمتر به پیامدهای منفی احتمالی توجه می‌کنند و بیشتر جذب پاداش‌های آنی و کوتاه‌مدت تماشای ویدئو می‌شوند. این کشف، درک ما را از مکانیسم‌های عصبی پشت پرده اعتیاد به رسانه‌های دیجیتال عمیق‌تر می‌کند.

این خبر را اینجا ببینید.