شفقنا- پژوهشگران با بررسی تصاویر دقیق ماهوارهای موفق به کشف حدود ۱۶ هزار کیلومتر بستر رودخانهای در ارتفاعات جنوبی و پرگودال مریخ شدهاند؛ کشفی که نشان میدهد این سیاره در گذشته بسیار مرطوبتر از آن چیزی بوده که پیشتر گمان میرفت.
به گزارش شفقنا؛ وبسایت روزنامه گاردین نوشت: «بر پایه این بررسیها، بسترهای شناساییشده بیش از ۳ میلیارد سال قدمت دارند و در برخی موارد شبکههایی به طول بیش از ۱۶۰ کیلومتر را تشکیل میدهند. این رودخانهها که در سراسر منطقه گسترش یافتهاند، به گفته پژوهشگران، بهاحتمال زیاد بهطور مداوم از طریق بارندگی یا برف تغذیه میشدهاند».
آدام لوزکوت، دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد انگلستان و از اعضای این تیم تحقیقاتی، میگوید: «پیش از این بارها نشانههایی از آب در مریخ دیده شده بود، اما اهمیت یافته تازه در این است که ما در منطقهای به این نتیجه رسیدیم که تصور میشد در آن آب وجود نداشته است». او افزود: «تنها منبعی که میتوانست چنین سیستم گستردهای از رودخانهها را تغذیه کند، نوعی بارندگی منطقهای بوده است».
طبق این گزارش؛ مریخ تاکنون نشانههای زیادی از وجود آب در گذشته از خود نشان داده است؛ از جمله درهها و شکافهای بزرگی که ظاهراً توسط جریان آب شکل گرفتهاند. با این حال، برخی نواحی همچون منطقه «نوآکیس ترا» (سرزمین نوح) ـ یکی از کهنترین مناطق مریخ ـ فاقد این درهها بودهاند و همین امر باعث سردرگمی دانشمندان شده بود.
با در نظر گرفتن مدلهای رایانهای از اقلیم باستانی مریخ، منطقه نوآکیس ترا باید بارندگی یا برفگیری زیادی را تجربه کرده باشد. اما نبود نشانههای رودخانهای، این فرضیه را به چالش کشیده بود. به همین دلیل لوزکوت و همکارانش به سراغ تصاویر باکیفیتتری رفتند که توسط مدارگردهای «نقشهبردار جهانی مریخ» و «مدارگرد شناسایی مریخ» ناسا تهیه شدهاند. این تصاویر سطحی به وسعت ۱۰ میلیون کیلومتر مربع (بیش از مساحت استرالیا) از ارتفاعات جنوبی مریخ را پوشش میدادند.
در این تصاویر، پژوهشگران موفق به شناسایی صدها ساختار زمینشناختی موسوم به «پشتههای خمیده آبی» یا «کانالهای وارونه» شدند. این ساختارها زمانی شکل میگیرند که رسوبات تهنشینشده در بستر رودخانهها به مرور سخت میشوند و سپس با فرسایش زمینهای نرم اطراف، به صورت برجسته ظاهر میشوند. برخی از این پشتهها بیش از ۱.۵ کیلومتر عرض دارند.
به گفته لوزکوت، «بیشتر این پشتهها تنها چند صد متر عرض و ۳.۵ کیلومتر طول دارند، اما موارد بسیار بزرگتری هم وجود دارد». در یکی از تصاویر ثبتشده، شبکهای از انشعابات رودخانهای خمیده دیده میشود که حتی مسیر خود را به درون دهانهای شهابسنگی گشودهاند و احتمالاً آن را پر از آب کردهاند.
این یافتهها که قرار است در نشست سالانه انجمن سلطنتی اخترشناسی بریتانیا در شهر «دارهم» ارائه شود، نشان میدهد که حدود ۳.۷ میلیارد سال پیش، در منطقه نوآکیس ترا، برای مدتی طولانی آب سطحی جاری وجود داشته است.
مریخ در گذشتهای گرمتر و مرطوبتر، دارای پهنههای وسیع آبی بوده است. اما با از بین رفتن میدان مغناطیسی این سیاره، بادهای خورشیدی جو آن را فرسایش دادند و آب سطحی به فضا گریخت. با این حال، دانشمندان معتقدند بخشی از آب هنوز در مریخ باقی مانده است. بر پایه پژوهشی که در آوریل امسال منتشر شد، احتمال میرود ذخایر وسیعی از آب فراتر از یخهای قطبی شناختهشده این سیاره در اعماق زیرسطحی مریخ پنهان باشند.
