شفقنا- همایش «یکصدمین سال گشت بازتأسیس حوزهعلمیه قم و نکوداشت آیتالله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی» 17 و 18 اردیبهشت ماه جاری در شهر مقدس قم برگزار می شود.
به گزارش شفقنا، حجتالاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی، دبیر همایش «یکصدمین سال گشت بازتأسیس حوزهعلمیه قم و نکوداشت آیتالله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی»، در تشریح برنامههای این همایش اظهار داشت: حوزه علمیه قم دارای قدمت و پیشینهای قریب به هزار و دویست سال است. پایههای حوزههای علمیه قم با حضور شخصیتها، اساتید و بزرگانی در اواخر قرن دوم هجری شکل گرفت و با انسجام حوزههای بحثی، محافل محدثان، تعلیم حدیث و فقه در اوایل قرن سوم در قم تثبیت شد. بر اساس شواهد تاریخی موجود در کتب رجال، یادبودها، القاب، شئون و فعالیتهای علمی این بزرگان که تا امروز باقی مانده است، میتوانیم سرآغاز حوزهعلمیه را از آغاز قرن سوم بدانیم. بنابراین، امروز پیشینهای حدود دوازده قرن را شاهدیم که نشاندهنده سابقه و قدمت این نهاد است.
وی گفت: حوزهعلمیه قم گرچه ادوار پرفرازونشیب بسیاری را پشت سر گذاشته، اما همواره محافل علمی و شأن دانش و دین در آن پابرجا بوده است. آیتالله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی در دوران نابسامانیهای اجتماعی، غربت دین و فقر معارف در بدنه جامعه ایران، احساس مسئولیت کرد و برای احیای دین و تأسیس حوزه علمیه به ایران بازگشت. فعالیتهای ایشان در حوزهعلمیه اراک موجب شد تا به دعوت علما به قم بیاید و با حضورش، حوزهعلمیه قم رونق یافت و مدرسه فیضیه احیا شد.
وی ادامه داد: در سالهای پس از آن نیز شاهد پرورش اساتید بزرگی در فلسفه و سایر علوم بودیم؛ چراکه ایشان معتقد بودند فقه باید بهصورت تخصصی آموزش داده شود و در هر عرصه، فقیهانی ژرفاندیش برای پاسخگویی به نیازهای جامعه تربیت شوند. این رویکرد نشان میدهد که حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی علاوه بر توجه به رونق علمی، به خدمات اجتماعی نیز اهمیت ویژهای میداد.
مقیمی حاجی بیان کرد: امام خمینی(ره) درباره ایشان میفرمایند:« بازتأسیس و احیای حوزه در زمان این عالم بزرگ، تدبیری بود که قدر و قیمت آن کمتر از جریان انقلاب نبود. ایشان با دوراندیشی، پایههای نسلی را ساخت که در سراسر ایران پراکنده شدند و موجب تعالی فرهنگ دینی مردم شدند. حوزهعلمیه قم در سده اخیر، مرهون تلاشهای چنین شخصیتهایی است.»
دبیر همایش خاطرنشان داد: این ضرورت در دهههای گذشته ایجاد شد که برای شناساندن شخصیتهای برجسته به جامعه و الگوبرداری از روش و تدبیر آنان، نکوداشتهایی برگزار شود. بر همین اساس، شایسته بود برای حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی که در رأس این حرکت علمی قرار داشت، مراسمی ترتیب داده شود. ایشان در طول ۱۵ سال اقامت در قم، تحولی بزرگ را پایهگذاری و جریانی ماندگار را شکل دادند.
وی عنوان کرد: در این همایش، از «موسوعه محقق حائری» شامل بیست جلد اثر، یک جلد مدخل اجازات و یک جلد مدخل شرححال، آراء، افکار و اسناد این عالم رونمایی خواهد شد.
مقیمی حاجی گفت: پس از انقلاب اسلامی، نیازهای جدید موجب ورود حوزه به عرصههای مدیریتی و کارکردی جامعه شد. حوزه در مواجهه با این نیازها مسئولیت خود را نشان داد و با ورود به عرصههای نوین دانش، تأسیس رشتهها، دورههای آموزشی و پژوهشگاهها، توانست در حوزههای مختلف ایفای نقش کند. روایت این تحول از زمان حاج شیخ عبدالکریم حائری تا دوره آیتالله بروجردی و همچنین تحولات پس از انقلاب، برای نسل آینده بسیار مهم و ضروری است. در این راستا، ۲۵ گروه علمی، بخش دوم آثار سده (غیر از آثار حاج شیخ) را تدوین کردند که بیش از ۳۰۰ نویسنده و مقاله در آن مشارکت داشتند. برخی مقالات چندین بار بازنویسی و اصلاح شدند. ۶ گروه عملکردی (آموزش، پژوهش، تهذیب، تبلیغ، حوزه و نظام، و نهادها) نیز مسئولیت بخشهای مختلف را بر عهده گرفتند. این مجموعه شامل ۲۰ مقاله درباره یکصدسالگی حوزه در عرصه دانش و عملکرد است که همراه با موسوعه ۲۲ جلدی رونمایی میشود. برخی از این مقالات پیشتر در ۲۲ نشریه علمی منتشر شدهاند.
حجتالاسلام و المسلمین سید حسن طیب حسینی، مدیر اجرایی همایش نیز درباره فعالیتهای اجرایی گفت:
این همایش در روزهای ۱۷ و ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ در مدرسه علمیه امام موسی کاظم (ع) برگزار میشود. میهمانان علمی و بینالمللی در مراسم افتتاحیه (چهارشنبه) و اختتامیه (پنجشنبه) حضور خواهند داشت. در افتتاحیه، پیام رهبر انقلاب اسلامی و یکی از مراجع عظام تقلید قرائت میشود و در بعدازظهر، نشستها و پنلهای علمی در حوزههای اخلاق، علوم قرآن و تفسیر، فقه و اصول، کلام، ادیان و مذاهب، مهدویت، تاریخ اسلام، تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی، ادبیات فارسی، زبان و ترجمه، علوم تربیتی، فضای مجازی، دانشنامهنویسی، حوزه بینالملل، تمدن اسلامی و رابطه حوزه با نظام جمهوری اسلامی برگزار میشود. در مجموع، حدود ۳۰ برنامه و کمیسیون در روز چهارشنبه اجرا خواهد شد.
حجتالاسلام رجبینیا، مدیر علمی همایش نیز افزود: دبیرخانه همایش در دو بخش «مؤسس حوزه علمیه» و «فعالیتهای حوزه در سده اخیر» فعالیت داشت. در بخش نخست، ۵ کارگروه (فقه و اصول، سیاست و اجتماع، تاریخ، سیره، و اسناد) برای احیای آثار تشکیل شد و در بخش دوم، بیش از ۲۰ گروه علمی مشارکت کردند. در این همایش، بیش از ۱۲ هزار صفحه در قالب کتابها، مقالات و عملکردنامهها ارائه میشود.
