شفقنا – شواهد لرزهای جدید حاکی از وجود آب مایع در اعماق زیر سطح مریخ است، که این موضوع احتمال توانایی این سیاره برای میزبانی از حیات را تقویت میکند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، محققان ایکو کاتایاما از دانشگاه هیروشیما و یویا آکاماتسو از مؤسسه تحقیقات ژئودینامیک دریایی ژاپن، شواهد جدیدی یافتهاند که نشانگر وجود آب مایع در اعماق مریخ است.
بر اساس سرعت امواج لرزهای که در طول زلزلههای مریخی (marsquakes) شناسایی شدهاند، دانشمندان پیشنهاد کردهاند که زیر سطح مریخ در عمق ۷.۱ تا ۱۲.۴ مایلی (۱۱.۵ تا ۲۰ کیلومتری)، آب مایع وجود دارد.
کاتایاما در یک بیانیه گفت: بسیاری از مطالعات نشان میدهند که میلیاردها سال پیش در مریخ باستانی آب وجود داشته است. اما مدل ما نشاندهنده وجود آب مایع در مریخ امروزی است.
آب به اندازه اقیانوسها
مانند تحقیقات پیشین، این مطالعه جدید نیز بر دادههای لرزهای جمعآوریشده توسط ابزار آزمایش لرزهای برای ساختار داخلی (SEIS) تکیه دارد. SEIS بخشی از مأموریت InSight ناسا بود و اولین لرزهسنجی بود که روی مریخ فعالیت میکرد. این ابزار بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ سطح سیاره سرخ را بررسی کرد.
این تحقیق جدید بر روی امواج P و S که در زیر زمین حرکت میکنند، متمرکز شده است. امواج P سریعترین امواج لرزهای هستند و مانند امواج صوتی به جلو و عقب حرکت میکنند. از سوی دیگر، امواج S کندتر هستند و به صورت عمود بر جهت حرکت خود، بالا و پایین نوسان میکنند. برخلاف امواج P، امواج S نمیتوانند از مایعات عبور کنند، زیرا مایعات از این نوع حرکت پشتیبانی نمیکنند.
با تحلیل این امواج، لرزهسنجها میتوانند چگالی و ترکیب مواد زیرزمینی مانند سنگ یا آب را تعیین کنند. دانشمندان قدرت امواج و مدت زمان رسیدن آنها به ابزار را اندازهگیری میکنند، که این اطلاعات سرنخهایی درباره آنچه در زیر سطح مریخ وجود دارد، ارائه میدهد.
با استفاده از این روش، دانشمندان دو منطقه انتقالی در دادههای لرزهای شناسایی کردند که نشاندهنده تغییرات ناگهانی در ویژگیهای داخلی مریخ در عمق ۶.۲ تا ۱۲.۴ مایلی (۱۰ تا ۲۰ کیلومتری) بودند. این یافتهها به شدت با مطالعات قبلی که نشاندهنده وجود آب مایع در عمق مشابه بودند، همخوانی دارد.
با این وجود، این تحقیق جدید مطالعات پیشین را به چالش کشیده است که ادعا میکردند این انتقالها ناشی از مواد آتشفشانی روی سطح، بقایای دفنشده برخوردهای شهابسنگی، یا تغییر از سنگهای متخلخل به سنگهای جامد در عمق ۱۲ مایلی (۲۰ کیلومتری) هستند.
بر اساس گفته محققان ژاپنی، سنگهای متخلخل حاوی آبی هستند که شکافها و حفرههای بین عمق ۶ تا ۱۲ مایلی (۱۰ تا ۲۰ کیلومتری) را پر میکند.
نیاز به تحقیقات بیشتر
برای تأیید یافتههای خود، دانشمندان سنگهای دیاباز معروف به دولریت از ریداهولم در سوئد را آزمایش کردند. این سنگها شباهت زیادی به سنگهای مریخی دارند و در شرایط مرطوب، امضاهای لرزهای مشابه با آنچه توسط SEIS شناسایی شده است، تولید میکنند.
مطالعات قبلی نشان میدهند که مریخ میتواند آب زیرزمینی کافی برای تشکیل یک اقیانوس جهانی به عمق ۰.۶۲ تا ۱.۲۴ مایل (۱ تا ۲ کیلومتر) داشته باشد.
کاتایاما گفت: «وجود این مقدار آب مایع، در صورت تأیید، میتواند نشاندهنده امکان وجود فعالیت میکروبی باشد.»
با این حال، دسترسی به این آب عمیق—یا هرگونه حیات بالقوه درون آن—با فناوری فعلی غیرممکن است.
این تحقیق در مجله Geology منتشر شده است.
