شفقنا- حبیب الله عباسی؛ محمد خواجویى، پژوهشگر مسائل خاورمیانه معتقد است: در آینده نزدیک شاهد افزایش درگیری ها از سوی جبهه لبنان خواهیم بود و این درگیری ها هم از سوی اسرائیل و هم حزب الله لبنان ادامه خواهد یافت.
وی تأکید کرد: ضرورت های حل مسئله از طریق دیپلماتیک می تواند محرکی باشد که درگیری ها از طریق سیاسی در هفته های آینده به نقطه قابل حلی برسد و اگر تلاشها به نتیجه نرسد، طبیعتاً شاهد رویاروی تمام عیار نظامی خواهیم بود که آسیب های بسیاری را به منطقه وارد می کند.
در ادامه متن کامل گفت وگو با محمد خواجویى را می خوانید:
*ارزیابی شما از اتفاقات اخیر در لبنان چیست؟
لبنان در این چند روز خونین ترین هفته را در یک سال اخیر تجربه کرده است. از روز سه شنبه که با انفجار پیجرها شروع شد و در ادامه با انفجار بی سیم ها و بعد با حمله به ساختمانی در ضاحیه جنوبی بیروت و ترور فرماندهان تیپ رضوان حزب الله که در راس آنها آقای ابراهیم عقیل بود را شاهد بودیم. همچنین بعد از حملاتی که حزب الله به شهر حیفا داشت اسرائیل هم روز دوشنبه حملات بی سابقه ای به جنوب و به منطقه بقاع لبنان انجام داد که طی آن 500 نفر در لبنان کشته شدند که این اتفاقات هفته خونینی را برای لبنان رقم زد و نشان داد تحولات در لبنان بعد از حدود یک سال درگیری بین حزب الله و اسرائیل وارد مرحله کاملا تازه و متفاوتی شده است.
در دوره ای تبادل آتش را شاهد بودیم که از طرف حزب الله آغاز شد و اعلام کرد تبادل آتش در حمایت از غزه، حماس و مقاومت انجام داده است به تبع آن اسرائیل هم وارد تبادل آتش شد. تا 10 روز اخیر درگیری ها شکل کاملا کنترل شده ای داشت. گرچه روند تصاعدی بود اما نوعی احتیاط را در طرف شاهد بودیم. سطح درگیری ها محدود به مناطق مرزی بود. کمتر مناطق نظامی و غیر نظامیان هدف قرار میگرفتند اما به یک بار صحنه تغییر کرد که این به الزامات و هدف گذاریهایی که اسرائیل برای خودش قرار داده برمی گردد. به مدت یکسال حزب الله عملا امنیت آن منطقه را از کنترل اسرائیل خارج کرده بود. بسیاری از مناطق شمال اسرائیل ها خالی شده بودند. بالغ بر حدود هفتاد، هشتاد هزار نفر از مردم ساکن مناطق شمال فلسطین اشغالی خانه های خود را ترک کرده بودند و عملا یک سال بازدارندگی اسرائیل مخدوش شده بود. طبیعتاً ادامه چنین شرایطی برای اسرائیل قابل پذیرش نبود. حزب الله امنیت یک بخشی از یک استیج را زیر سوال برده و تهدید کرده استمرار این شرایط برای چهره دولت و کابینه اسرائیل به هیچ عنوان قابل پذیرش نیست. بعد از فراغتی که در جبهه غزه تا حدودی اسرائیل به دست آورد سراغ جبهه شمال خود و درگیری با حزب الله آمد.
*هدف اسرائیل از این اقدامات چیست؟
هدف اسرائیل این است که ترتیبات امنیتی در آن منطقه به قبل از اکتبر سال گذشته و قبل از آغاز جنگ برگردد تا ساکنان آن مناطق به خانه های خود برگردند و جنگ در آن نقطه خاتمه یابد. این هدف را اسرائیل از طریق اقدامات نظامی محدود نتوانسته بود محقق کند لذا از حدود یک هفته پیش شدت حملات اسرائیل هم در عرصه نظامی و هم عملیاتی و اطلاعاتی افزایش پیدا می کند.
* معتقدید اسرائیل با انفجار پیجرها در صدد عملیات روانی در لبنان بود؟
انفجار پیجرها جدای از اینکه عملیات امنیتی پیچیده بود، بیشتر با هدف یک نقطه ایجاد ارعاب در بدنه حزب الله و حامیانش بود که درگیری ها با اسرائیل را خاتمه بدهند و نوعی ضربه امنیتی اطلاعاتی به تشکیلات حزب الله هم وارد آمد. به تبع فرماندهان اسرائیل یک استراتژی مرگ با هزار ضربه چاقو را در قبال حزب الله طی روزهای اخیر پیش گرفته و همینطور این روند را شدت میدهد تا به هدف خودش برسد.
*نکته و اصل مهمی که در این انفجار پیچیر دیده می شود، چیست؟
بهرغم ضرباتی که اسرائیل به حزب الله وارد کرده که تا به امروز نیز بی سابقه هم بوده، تمام تلاش این بوده که مردم را به شمال فلسطین اشغالی برگرداند که تا به امروز نیز محقق نشده است. گرچه حزب الله آسیب دیده اما همزمان حزب الله شهرهای جدید را در اسرائیل مورد هدف قرار داده است. نه تنها مردمان مناطق شمال اسرائیل که در یک سال اخیر درگیر بودند و به خانه های خود برنگشته اند بلکه در شهرهای جدیدی مثل شهر حیفا شاهد بودیم بخشی از مردم مجبور شدند این منطقه را ترک کنند.
*اتفاقاتی که امروز در لبنان شاهد هستیم با اتفاقات سال 2006 چه تفاوت هایی دارد؟
نباید تحولات لبنان را بر اساس تحولات سال 2006 تحلیل کنیم. مفهوم جنگ تغییر کرده، علی رغم پیروزی های جبهه مقاومت در عرصه های مختلف، اسرائیل بدون اینکه حتی یک گلوله شلیک کند، بسیاری از فرماندهان مقاومت را از طریق عملیات پیجر زمین گیر کرد. فرماندهان مقاومت را نه در جبهه های جنگ بلکه در خانه های خودشان با عملیات امنیتی هدف قرار داده است؛ این امر نشان می دهد مفهوم جنگ تغییر کرده است. بنابراین، تحلیل معادلات جنگ بر اساس معادلات بیست سال پیش اشتباه است. مفهوم و ابزارها تغییر کرده و باید نگاه جدید به صحنه داشته باشیم.
*دیدگاه شما در این باره چگونه است؟
نگاهم این است حفظ ساختار محور مقاومت و دستآوردهایی که این محور در طول دو تا سه دهه اخیر داشته باید برای ما اولویت باشد. پرهیز از اقدامات انتحاری و ورود به بازی که نمی دانم در انتها چه می شود، آسیب زا خواهد بود. باید هم ایران و هم حزب الله این موضوع را مدنظر قرار دهند. باید جلوی ضرر را در همین نقطه بگیریم. اگر حماس ضربه خورد اجازه ندهیم این ضربه در مورد حزب الله تکرار شود که در این صورت بال های قدرت و متحدان ایران ضربه خورده اند و در آن زمان است که دشمنان، مستقیم به سمت ایران خواهند آمد و ایران را تهدید خواهند کرد.
*آینده این درگیری را چطور تحلیل میکنید؟
در آینده نزدیک شاهد افزایش درگیری ها در جبهه لبنان خواهیم بود، و این درگیری ها هم از سوی اسرائیل و هم حزب الله لبنان ادامه خواهد یافت. به نظر من، در میان مدت ایران این ضرورت را احساس می کند مبنی بر اینکه باید این جنگ در این نقطه خاتمه پیدا کند و امکان اینکه جنگ را در این مرحله کاملا به ضرر اسرائیل تمام کند، وجود ندارد. بنا بر همین احتیاط هم بود که ایران فعلا پاسخ ترور آقای هنیه را نداد. آسیبهایی که به لحاظ امنیتی و نظامی اسرائیل در هفته های اخیر به جبهه مقاومت وارد کرده این پرسش را ایجاد کرده که اگر قرار باشد سطح تنش را محور مقاومت افزایش بدهد با توجه به توانمندی امنیتی اسرائیل این اقدامات باعث تکرار اتفاقات شبیه اتفاق پیجرها و رخدادهایی که از آن خبر نداریم، نمی شود؟ آیا اسرائیل مجوزی برای افزایش تنش و اقداماتی که جبران ناپذیر است و شعله جنگ را گسترده تر می کند پیدا نمی کند؟ ضرورت های حل مسئله از طریق دیپلماتیک هم برای ایران و هم برای کشورهایی مثل آمریکا یا حتی فرانسه می تواند محرکی باشد که این موضوع از طریق سیاسی در هفته های آینده به نقطه قابل حلی برسد. اگر تلاشها به نتیجه نرسد طبیعتا شاهد رویاروی تمام عیار نظامی خواهیم بود که آسیب های بسیاری را به منطقه وارد می کند.