شفقنا- عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت: انسان باید در طول روز دقایقی را با خود خلوت کند و یک لحظه بایستد و از روزمرگی خود فاصله بگیرد و ببینید آیا مسیری که طی می کند درست است یا غلط است.
به گزارش شفقنا، حجت الاسلام احمد اولیایی در شب چهارم دهه ی محرم در هیئت آل کساء با اشاره به آیه ی «وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَرْدًا» اظهار داشت: همه ی انسان ها در روز قیامت تنها به پیشگاه خداوند متعال حاضر و بازخواست می شوند و آن لحظات هیچ چیزی جزء نامه اعمالی که در طول عمر انجام داده اند نخواهند داشت. حال برای آنکه آن تنهایی ما را آزار ندهد باید در زندگی دنیایی خود گاهی اوقات تنها شویم و خلوت اختیار کنیم زیرا تنهایی و خلوت این دنیا سبب می شود در صحنه قیامت و در پیشگاه الهی احساس تنهایی نکنیم.
وی در ادامه ی بحث تغییر در جامعه یادآور شد: انسان باید تغییر کند و در پی آن جامعه نیز باید به سمت مطلوبیت و بهتر شدن و یک هدف متعالی تغییر کند و این تغییر هم به دست خود افراد جامعه است و برای اینکه این اتفاق بیفتد باید مراقبت و مواظبت کنیم تا ازدحام جمعیت و شلوغی افراد که خصوصیت اصلی انسان اجتماعی است باعث نشود ما مسیر را گم کنیم.
وی عنوان کرد: حضرت حُر(ع) وقتی در میان سی هزار لشکر یزید قرار گرفت یک لحظه تامل و تفکر می کند و یک لحظه در وجود خود تنها می شود و نمی گذارد این ازدحام جمعیت به او این را القا کند که ما حق هستیم و زیاد بودن جمعیت و لشکریان را نشانه حقانیت خود نمی دانست. انسان گاهی در جامعه و در جایی که جمعیت زیاد است هضم می شود یعنی جامعه بر انسان غالب می شود و فرد احساس می کند حتما همین مسیری که همه طی می کنند درست است.
وی تنهایی و تفکر را راه نجات حُر(ع) دانست و افزود: حضرت حُر(ع) در جایی که می گوید: «گویی خود را میان جهنم و بهشت دیدم » در واقع آن تنهایی و تفکر است که به داد حُر می رسد و هزاران سال است که شیعیان برای وجود مقدس او اشک می ریزند و عبرت می گیرند و علت همه این ها آن خلوت و تنهایی است که حُر بر خود خرید تا وقتی در روز قیامت فرداً و تنها در محضر خداوند حاضر می شود دست خالی نباشد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: جامعه گاهی اوقات به ما این تصور را القاء می کند که مثل همه زندگی کنیم و گاها ضرب المثل « خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو» به کار می رود. متاسفانه امروزه در فرهنگ ما این مسئله وجود دارد که در امر بی حجابی وقتی از دختران نوجوان علت پرسیده می شود می گویند «امروزه همه این گونه اند» یعنی فرهنگ به گونه ای است که انسان احساس می کند کاری که اکثریت جامعه می کنند کار درستی است و به همین دلیل است که این فرهنگ اصطلاحاً چاق تر می شود و بر ذهن ها درست تر جلوه می کند، در واقع این همان همرنگ جماعت شدن است که همیشه درست نیست.
وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) افزود: حضرت می فرمایند« خیلی سست نظر و سست عنصر و فاقد رای و نظر نباشید». البته این بدین معنا نیست که هر وقت همه ی مردم یک کاری کردند حتما غلط است، انسان باید اهل تفکر و تعقل باشد و اینگونه است که می تواند مسیر درست را تشخیص دهد. انسان باید ببیند همرنگ جماعت شدن درست است یا غلط است آیا این جمعیت به سمت حق حرکت می کنند یا به سمت باطل می روند. اگر به سمت حق حرکت کردند ما هم همرنگ جماعت شویم زیرا دیگر جماعت برای ما موضوعیت ندارد و این حرکت به سمت حق است که برای ما مهم است. وقتی انسان اسیر جامعه شود و با دیگران در معاشرت است می خواهد نشان دهد که انسان اجتماعی است، اما این تاثیر نباید به اندازه ای باشد که قوه عقلانیت و تعقل او را از بین ببرد.
استاد دانشگاه باقر العلوم ادامه داد: وقتی یک حرکت رنگ الهی داشته باشد می توان گفت که آن مسیر درست است و ربطی به کم و یا زیاد بودن آن جمعیت ندارد. حُر همین تفکر را کرد که نجات پیدا کرد زیرا قِلت یاران ابی عبدالله(ع) را ملاک تشخیص درست از غلط بودن مسیر قرار نداد بلکه با ورود به خلوت درونی خود و تفکر تصمیم گرفت که همراه ابی عبئالله الحسین(ع) حرکت کند.
وی گفت: یکی از راههای تغییر بخصوص تغییر اجتماعی این است که انسان در عین حال که با جماعت زندگی می کند برای خود گاهاً خلوت و تنهایی ایجاد کند. این مسئله مهمی است زیرا آفت روزمرگی سبب می شود که ما نتوانیم خلوت و تفکر کنیم. پس باید مراقب باشیم که مقهور و مجذوب حرکت جامعه نشویم.
وی تصریح کرد: ما دو نوع خلوت گزینی داریم؛ اول تنهایی و خلوتی است که برای گناه، لهو و لعب باشد و نمی گذارد انسان تفکر کند و متاسفانه در دنیای مجازی ما با این خلوت روبرو شویم که مخرب و مضر است در واقع زندگی امروز، یک فردگرایی و تنها بودنی برای ما به ارمغان آورده است که با آن خلوت گزینی و تفکر و تامل تفاوت دارد. امیرالمومنین(ع) می فرمایند:« از خدا بترسید، انسان برای این خلق نشده است که بازی کند» اینجا منظور از بازی همان لهو و لعبی است که انسان احساس کند بیهوده خلق شده است و هیچ مسیری در پیش رو ندارد و هدفی برای خود تعیین نکرده است و این سخن حضرت هشداری برای انسان است.
وی ادامه داد: آن خلوت و تنهایی مفید است که به فکر منجر شود و لذا روایت داریم که « یک ساعت تفکر از هفتاد سال عبادت برتر است». وقتی عبادت خلوتی باشد که در آن تفکر نباشد خروجی آن ضلالت و گمراهی است که می تواند در یک لحظه منجر به لغزش شود. و یا در تاریخ هم می توان خوارج را نام برد که اهل عبادت بودند و فقط حکم خداوند را حکم می دانستند و جای مَهر روی پیشانی انان بود اما تشخیص نمی دادند که امیرالمومنین(ع) حق است و باید کدام طرف تاریخ بایستند و این به این دلیل است که عبادت آنان فاقد تفکر بود.
آقای اولیایی عنوان کرد: پس راه نجات تنهایی متفکرانه است حتما انسان باید در طول روز دقایقی را با خود خلوت کند و یک لحظه بایستد و از روزمرگی خود فاصله بگیرد و ببینید آیا مسیری که طی می کند درست است یا غلط است. و این می تواند در رفتار ما نیز تاثیرگذار باشد و می تواند مسائل زندگی را نیز حل کند.
وی در پایان گفت: گاهی کارهای کوچک می تواند تاثیرات بزرگی در زندگی انسان بگذارد؛ همانطور که حُر در منزلگاهی که جلوی کاروان ابی عبدالله الحسین(ع) را سد کرده است نسبت به حضرت ادب می کند و هنگام نماز با سپاه خود به ایشان اقتدا می کند که اثر همین ادب کردن در تصمیم حُر خود را نشان می دهد و او را با تفکر و تامل به راه راست هدایت می کند.
