امروز : سه‌شنبه 29خردادماه 1403 | ساعت : 19 : 40

آخرین اخبار

عربستان: مراسم حج امسال با موفقیت برگزار شد

شفقنا- عربستان سعودی امروز(سه شنبه) موفقیت موسم حج سال...

گزارش تصویری: دیدار قالیباف با کارگران و بازنشستگان

شفقنا- محمد باقر قالیباف، نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست...

موسسه سیپری: اسرائیل ۹۰ کلاهک هسته ای دارد و در حال به روز رسانی...

شفقنا- گزارشی که موسسه صلح بین المللی استکهلم موسوم...

زاکانی: «مکلفیم با فساد و اژدهای هفت سر فساد مبارزه کنیم»

شفقنا- کاندیدای چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با بیان...

سازمان ملل: جنگ غزه خسارات زیست محیطی قابل توجهی به بار آورد

شفقنا- به گزارش خبرگزاری رویترز در گزارش سازمان ملل متحد...

رونالدو به دنبال شکستن یک رکورد تاریخی در یورو 2024 است

شفقنا- «کریستیانو رونالدو»، ستاره فوتبال پرتغالی، با حضور در...

حزب الله با انتشار تصاویری نشان داد که حیفا را تحت نظر دارد

شفقنا- حزب‌الله ویدئویی 9 دقیقه و 31 ثانیه‌ای منتشر...

گزارش تصویری: دیدار زاکانی با مردم استان آذربایجان‌شرقی

شفقنا- علیرضا زاکانی، نامزد چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری...

۱۱۵ نفر مصدوم و ۴ فوتی درپی زلزله کاشمر

شفقنا- وقوع زلزله‌ای به بزرگی پنج ریشتر در ساعت ۱۳:۲۴...

فصل جدید لیگ برتر با VAR برگزار می شود

شفقنا  -فصل آینده رقابت‌های لیگ برتر با VAR برگزار...

جلیلی: «دولت سایه نه یک دکان و دستگاه بلکه یک گفتمان است»

شفقنا- نامزد انتخابات ریاست جمهوری گفت: فرصت های کم...

«امامت و ولایت اهل‌بیت» از منظر مذاهب اسلامی بررسی می‌شود

شفقنا- سلسله نشست‌های علمی «امامت و ولایت اهل‌ بیت...

تصادف زنجیره‌ای در محور اراک – قم یک کشته برجای گذاشت

شفقنا- تصادف زنجیره ای در نزدیکی زواریون منجر به...

امام رضا (ع) بر اعتدال در زندگی و حسن خلق تاکید دارند/ از امام رضا (ع) یاد بگیریم که در دسترس دیگران باشیم/ در فهم مکتب اهل بیت (ع) دچار خطای روشی هستیم/ از معرفت‌های سطحی و عوامانه نسبت به معصومین بپرهیزیم؛ حامد قرائتی در گفت‌وگو با شفقنا

شفقنا- نایب رئیس انجمن تاریخ پژوهان حوزه های علمیه گفت: در موارد متعددی آنچه در مقام بیان زندگی اهل بیت (ع) در محافل و مجالس گفته می شود به موضوعات حماسی (کیفیت شهادت، مصائب و مظلومیت ها) و در قالب های آئینی و مناسکی محدود شده است و کمتر منطق عملی، سیره و قانون رفتاری حضرات معصومین(ع) مورد توجه قرار می گیرد.

کمتر منطق عملی، سیره و قانون رفتاری حضرات معصومین(ع) مورد توجه قرار می گیرد

حجت الاسلام  حامد قرائتی در گفت وگو با شفقنا اظهار داشت: ما در فهم و عمل به سیره اهل بیت (ع) دچار یکسری افراط و تفریط هایی شدیم به این معناکه در موارد متعددی آنچه در مقام بیان زندگی اهل بیت (ع) در محافل و مجالس گفته می شود به موضوعات حماسی (کیفیت شهادت، مصائب و مظلومیت ها) و در قالب های آئینی و مناسکی محدود شده است و کمتر منطق عملی، سیره و قانون رفتاری حضرات معصومین(ع) مورد توجه قرار می گیرد. لازم به ذکر است که دین گرچه مشتمل بر مفاهیم و قالب های حماسی، آیینی، ادبی و هنری می باشد اما محدود به این ساحت ها نخواهد بود. محدود کردن فهم، معرفت و عمل دینی به مناسک و نمادها منجر به تنزل یافتن دین به عنصری صرفا فرهنگی خواهد شد.

آنچه می بایست از ائمه هدی(ع) در کتابها، محافل و محتواهای تبلیغی و رسانه ای انتشار یابد، قواعد زیست مومنانه است

وی با بیان اینکه حضرات معصومین (ع) در زندگی بسیاری از مردم تنها جنبه نمادین و سمبلیک دارند، گفت: آنچه می بایست از ائمه هدی(ع) در کتابها، محافل و محتواهای تبلیغی و رسانه ای انتشار یابد، قواعد زیست مومنانه است. چه اینکه ممکن است مصادیق و راهکارهای مطرح شده در گزاره های حدیثی و تاریخی ناظر به شرائط و اقتضائات عصری در آن دوره بوده باشد. از این رو تکرار اصرار بر نصوص روایی در برنامه ها و دوری گزیدن از اجتهاد و تفقه در اخبار منجر به ساده انگاری مسائل و مشکلات موجود در جامعه و در نتیجه ارائه راهکارهای جزمی و یکجانبه شده و در نهایت یاس و ناامیدی مردم از دین را به دنبال خواهد داشت.

وی به عنوان نمونه به روایتی از امام رضا (ع) در همین رابطه اشاره کرد و ادامه داد: حضرت به عنوان تبیین یک قاعده زیست مومنانه می فرمایند: «لَیسَ مِنّا مَن تَرَکَ دُنیاهُ لِدِینِهِ و دِینَهُ لِدُنیاهُ؛ از ما نیست آن که دنیاى خود را براى دینش و دین خود را براى دنیایش ترک گوید». این حدیث یک قاعده است که گذشت زمان و تبدّل احوال در نتیجه تغییری ایجاد نمی کند.

نایب رئیس انجمن تاریخ پژوهان حوزه های علمیه تاکید کرد: این روایت به ما می فهماند کسی که دنیایش را به خاطر دینش رها کند یا دینش را به خاطر دنیایش ترک کند، مطلوب ائمه علیهم السلام نیست. دنیا و آخرت دو حیاتی هستند که خداوند از انسان توقع دارد در این دو حیات، زندگی سعادتمندانه و شرافتمندانه داشته باشد. در این نگاه دین و دنیا دو عنصر متضاد نیستند که درک یکی مستلزم قربانی کردن دیگری باشد.

وی تفکیک ساعات فعالیت در شبانه روز را توصیه دیگر امام رضا (ع) عنوان کرد و گفت: حضرت در قاعده و قانونی دیگر می فرماید: «اِجْتَهِدُوا فِي أَنْ يَكُونَ زَمَانُكُمْ أَرْبَعَ سَاعَاتٍ سَاعَةً لِمُنَاجَاةِ اَللَّهِ وَ سَاعَةً لِأَمْرِ اَلْمَعَاشِ وَ سَاعَةً لِمُعَاشَرَةِ اَلْإِخْوَانِ وَ اَلثِّقَاتِ اَلَّذِينَ يُعَرِّفُونَكُمْ عُيُوبَكُمْ وَ يُخْلِصُونَ لَكُمْ فِي اَلْبَاطِنِ وَ سَاعَةً تَخْلُونَ فِيهَا لِلَذَّاتِكُمْ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ وَ بِهَذِهِ اَلسَّاعَةِ تَقْدِرُونَ عَلَى اَلثَّلاَثِ سَاعَاتٍ؛ تلاش كنيد كه وقت شما چهار قسمت باشد: قسمتی براي مناجات با خدا، قسمتی براي كار زندگي، قسمتی براي معاشرت با برادران و اشخاص مورد اعتماد كه شما را از عيب هايتان آگاه نمايند و از دل با شما خالص و يك رو باشند و قسمتی كه در آن براي لذت هاي مشروع خويش خلوت كنيد و با اين قسمت اخیر، براي سه قسمت ديگر نيرو مي يابيد».

وی افزود: این یک نگاه جامع به حیات مادی و معنوی بشر است. یک نگاه روانشناسانه و جامعه شناسانه. کسی که درپی ارتباط با خداست باید از روحیه معتدل و مناسب برخوردار باشد و این زمانی حاصل می شود که یک چهارم زمان خود را به لذت بردن معقول و مشروع از زندگی اختصاص دهد.

اعتدال در زندگی و حسن خلق از قواعد دیگر زندگی مومنانه است که امام رضا(ع) بر آن تاکید دارند

آقای قرائتی گفت: اعتدال در زندگی و حسن خلق از قواعد دیگر زندگی مومنانه است که امام رضا(ع) بر آن تاکید دارند. ایشان می فرمایند: «وأقربِكُم منِّي مجلسًا يومَ القيامةِ أحسنَكُم خلقا و خیرکم لاهله؛ نزدیکترین شما به من در روز قیامت کسی است که بهترین اخلاق را داشته باشد و باخیرترین برای خانواده اش باشد». خانواده آزمایشگاه اعتماد آوری برای اعتبارسنجی مکاتب و ایده ها است. اگر کسی یا ایده ای نتواند خانواده منسجم، وفادار، صمیمی و آرامش بخشی را ایجاد نماید قطعا در هدایت و سعادت جامعه نیز عاجز خواهد بود. حسن خلق و خیرخواهی برای خانواده هم تمرینی برای مردان و زنان در مدیریت جامعه و هم گواهی بر توفیق یا عدم توفیق افراد و برنامه ها است. پس تا زمانیکه در خانواده مقبول و موفق نباشیم نخواهیم توانست از جامعه انتظار پیروی یا اعتماد داشته باشیم. و اگر خدای ناکرده در ایجاد چنین خانواده ای ناموفق هستیم پیش از دیگران باید خود را اصلاح نماییم. مخاطبان یا جوانان اگر تعالی، رشد، کمال و سعادتمندی را در زندگی مومنانه ببینند قطعا به سوی آن خواهند شتافت.

وی شناخت از خود را توصیه دیگر امام رضا (ع) عنوان کرد و افزود: کسی که آگاه به خود و توانائی هایش باشد راهی را نمی رود که او را به مقصد نرساند. بیشتر شقاوت ها و خسارت ها از محاسبه اشتباه است. و بیشتر محاسبات اشتباه به دلیل عدم شناخت از توانایی ها و ضعف های خود است. امام هشتم در روایتی دیگر به یک قاعده دیگر از زندگی مومنانه تصریح نموده و می فرمایند: «أفضَلُ العَقلِ مَعرِفَةُ الإنسانِ نَفسَهُ؛ برترين [مرحله] خرد، خود شناسى انسان است». کسی که بر نقاط ضعف و قوت خود آگاهی یافت از مواضع خطر دوری کرده و از توانایی ها خود کمال بهره برداری را می نماید. هیچگاه از گذشته خود پشیمان نیست چون نه فرصتی را از دست داده و نه در چالشی فرو غلطیده.

جوانان ما خوبی را ندیدند که یاد بگیرند بلکه بیشتر شنیدند

وی بیان داشت: قاعده دیگری که می توان از سخنان امام رضا(ع) دریافت نمود. چشاندن طعم گوارای خوبی ها به دیگران است. یکی از مشکلاتی که در جامعه داریم، ندیدن خوبی هاست. یعنی جوانان ما خوبی را ندیدند که یاد بگیرند بلکه بیشتر شنیدند. یعنی ایمان ما بیشتر به قلب و زبان بوده است. در حالیکه اگر مردم ببینند و از ثمرات خوبی دیگران بهره مند شوند به سمت آن گرایش پیدا می کنند.

نباید ایمانمان در قلب و زبان زندانی باشد. بلکه باید در جوارح ما جریان داشته باشد

وی با اشاره به آیات و روایات گفت: در قرآن کریم تصریح شده است که «لم تقولون مالاتفعلون؛ چرا چیزی را می گوئید که بدان عمل نمی کنید». یا در توصیه های دینی آمده است که «کونوا دعاة الناس بغیر السنتکم؛ مردم را دعوت کنید با غیر از زبانتان». به نظرم، یکی از تاکیدات اهل بیت (ع)، عمل به خوبی هاست تا مردم طعم خوبی را بچشند تا به آن عمل کنند. اباصلت هروی می گوید:«سألت الرضا علیه‌السلام عن الایمان. فقال: الإیمان عقد بالقلب و لفظ باللسان و عمل بالجوارح، لا یکون الایمان إلّا هکذا؛ از امام رضا علیه‌السلام درباره ایمان پرسیدم؛ فرمودند: ایمان عبارت است از باور قلبی و اظهار به زبان و عمل با اعضای بدن، ایمان جز این نیست.» یعنی نباید ایمانمان در قلب و زبان زندانی باشد. بلکه باید در جوارح ما جریان داشته باشد. یعنی همسر، فرزند، والدین، همسایه، همکار، مشتری و… همه از ایمان مومن بهره و لذت ببرند.

مناظره های امام رضا (ع)با ادیان و مذاهب مختلف حاکی از اصل احترام و فرصت دادن به اظهار عقیده است

وی با اشاره به سیره عملی امام رضا(ع) در برخورد با ادیان و مذاهب دیگر افزود: ما در درک سبک زندگی مومنانه نمی توانیم به اقوال ائمه(ع) بسنده نماییم بلکه عمل و سیره و یا به قول ایت الله جوادی آملی به منطق عملی ایشان نیز نیازمندیم. مناظره های امام رضا (ع)با ادیان و مذاهب مختلف حاکی از اصل احترام و فرصت دادن به اظهار عقیده است. حضرت در مناظره با یهودی، مسیحی، زندیق و دیگران ابتدا به ایشان فرصت اظهار نظر می دهند. سخنان ایشان را می شنوند و در مقام پاسخ به منابع مورد اعتماد آنها استناد می کنند. چه اینکه امام در پی هدایت است از این رو آنها را وادار نمی کند فقط شنونده باشند یا ابتدا مبانی امام را بپذیرند. امام در مقام گفتگو و هدایت، مخاطب را مجبور به حرکت و طی مقدمات نظری نمی نماید بلکه خود به قلمروی نظری او گام گذاشته و در سرزمین فکر و اندیشه او و با مبانی او، به هدایتش اقدام می نماید.

وی تصریح کرد: در شیوه امام رضا(ع) رنج و زحمت هدایت با راهنما است. این راهنما است که باید مخاطب خود را خوب بشناسد، منابع و روش و اصول او را شناخته و حتی المقدور بر اساس همان منابع به هدایت او مبادرت ورزد. آیا ما در گفتگو و تعامل با جوانان که هم دین و هم مذهب ما هستند چنین هستیم؟!

از امام رضا (ع) یاد بگیریم که در دسترس دیگران باشیم

آقای قرائتی ائمه معصومین را پدران امت دانست و افزود: برخورد اهل بیت (ع) با جریان های مخالف یا گمراه نگاه پدرانه و دلسوزانه است. ما باید از امام رضا (ع) یاد بگیریم که در دسترس دیگران باشیم. زحمت هدایشتان را خود متحمل شویم، به سرزمین فکری شان وارد شده از برتری جویی صرف نظر کرده و به هدایتشان بیاندیشیم.

مذاهب و مکاتب در طول زمان و متاثر از غیریت سازی های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی دچار هویت های تصنعی در حوزه باورهای دینی شده اند

وی بیان داشت: امام علی بن موسی الرضا(ع) در بیان قاعده دیگری در زندگی مومنانه می فرماید: «مَنْ کَانَ مِنَّا وَ لَمْ یُطِعِ اللهَ فَلَیْسَ مِنَّا؛ هر کس خودش را با ما بداند و خدا را اطاعت نکند از ما نیست». به این معنا که نخ تسبیح و هدف غایی در تمامی رویکردها، برنامه ها و روش ها باید بندگی و طاعت خداوند باشد. این اصلی است که جبران کننده همه گسست ها، کج روی ها، هویت های خودساخته و تصنعی و… خواهد بود. چه اینکه مذاهب و مکاتب در طول زمان و متاثر از غیریت سازی های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی دچار هویت های تصنعی در حوزه باورهای دینی شده اند. مسیری که هر چه بیشتر امت اسلامی را از هم پراکنده و حتی دشمن هم می سازد. جالب این است که این لغزش و انحطاط هم مطلوب دشمنان بیرونی و هم دانشمندان مسلمانی است که به جای تفقه به تفنن همت گماشته اند. امام رضا(ع) در این روایت قاعده و سنجه ای را تعیین می فرمایند که هر انچه که طاعت خدا نباشد از ما نیست.

برداشت ما از معارف اهل بیت یک برداشت ناقص، یکجانبه و در مواردی جازمانه است

وی در مورد میزان موفقیت ما در معرفی سیره امام رضا و اهل بیت علیهم السلام به جامعه گفت: برداشت ما از معارف اهل بیت یک برداشت ناقص، یکجانبه و در مواردی جازمانه است. به این معنا که در مواردی قبل از فهم معرفت دینی به تبلیغ آن مبادرت می کنیم. و یا قبل از بررسی کامل ادله و اخبار، مدعی فهم دینی می شویم و چنان جازمانه به ارائه و طرح نظر دین در امور مبادرت می ورزیم که گویا علم و عصمت ائمه(ع) به ما نیز تسری یافته است.

وی با بیان روایت معروفی از امام رضا(ع) « رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً أَحْيَا أَمْرَنَا قُلْتُ كَيْفَ يُحْيِي أَمْرَكُمْ قَالَ يَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ يُعَلِّمُهَا اَلنَّاسَ فَإِنَّ اَلنَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ كَلاَمِنَا لاَتَّبَعُونَا» گفت: راه سعادت، تحصیل علم و معرفت از اهل بیت(ع) و انتشار آن در میان امت است. چه اینکه در کلام امام رضا(ع) اگر مردم محاسن و خوبی کلام اهل بیت(ع) را دریابند، دست در دست اهل بیت(ع) خواهند گذاشت.

به جای اینکه در سیری قهقرایی جامعه را به اعصار گذشته بازگردانیم، نظر دین را برای بشر امروزین بیان نماییم

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم گفت: به نظر می رسد که ما در فهم مکتب اهل بیت(ع) و استخراج قواعد زیست مومنانه از کلام و سیره ایشان دچار یک خطای روشی هستیم و آن بسنده کردن به خبر است. چرا که اکثر اقوال و احادیث اهل بیت (ع) در مقام پاسخ به سئوال بوده از این رو ممکن است توصیه امام، ناظر به همان سوال  و معضل بوده و قابل تسری به همه زمان ها و مکان ها نباشد. لذا ضروری است که قبل از بررسی اخبار به بررسی شان صدور روایت و بستر شناسی اجتماعی عصر امام بپردازیم و سخن یا توصیه امام را ناظر به همان شرائط و اقتضائات مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم و دیگر اینکه به اقتضائات عصر خود واقف باشیم. و به جای اینکه در سیری قهقرایی جامعه را به اعصار گذشته بازگردانیم، نظر دین را برای بشر امروزین بیان نماییم. این ژرف نگری به طور نسبی در حوزه احکام فرعیه و در ساحت تفقه و اجتهاد تحقق یافته است اما به نظر می رسد چنین رویکرد عالمانه ای در حوزه سبک زندگی مومنانه تا حد مطلوب فاصله دارد.

تلاش نماییم تا علم و معرفت ما نیز در تناسب با شور و محبتمان ارتقاء یابد

آقای قرائتی درپایان توصیه کرد: در هر مناسبت دینی و مذهبی تلاش نماییم تا علم و معرفت ما نیز در تناسب با شور و محبتمان ارتقاء یابد. در میلاد یا شهادت هر یک از ائمه(ع) یا سایر مناسبت ها مانند مبعث و… حتما و حتما یک متن علمی معتبر که توسط نشریات علمی و پژوهشی انتشار یافته، را مطالعه نماییم. به محبت و شرکت در مراسم بسنده نکرده و از معرفت های سطحی و عوامانه بپرهیزیم. تا مطابق دستور اهل بیت(ع) زندگی، خانواده، جامعه و شهر ما معرف مذهب ما و زینتی برای اهل بیت(ع) باشد.

اخبار مرتبط

پاسخ دیدگاه

لطفا نظر خود را وارد کنید
نام خود را بنویسید