شفقنا آینده- یک استاد دانشگاه و کارشناس مسائل منطقه می گوید: به نظر من توافقی نانوشته یا نوشته بین آمریکا و اسرائیل و عربستان وجود دارد تا حماس و جهاد اسلامی را از طریق ورود کشورهای عربی خلع سلاح کنند، اعضایی که سلاح را بر زمین گذاشته اند به زندگی عادی در غزه بر می گردند و سایرین تبعید می شوند. به نظر من تا چند ماه دیگر شاهد اجرای این سناریو خواهیم بود زیرا بایدن برای انتخابات به این موضوع نیاز دارد. امروز دانشگاه های آمریکا و مردم روی دولت فشار می آورند و دموکرات ها و شخص بایدن دیگر نمی توانند هزینه این جنگ را بدهند.
دکتر میرقاسم مومنی در پاسخ به این سوال که با توجه به تحولات منطقه و تقویت احتمال حمله اسرائیل به رفح آیا می توان تصویب بسته کمکی آمریکا را در تایید این حمله ارزیابی کرد؟ آیا گسترش موج جهانی اعتراضات علیه اسرائیل می تواند بر این روند تاثیر گذار باشد؟ تنش منطقه در چه مسیری قرار دارد؟ اظهار داشت: به نظر من اسرائیل از نظر نظامی به ۹۰ درصد آنچه می خواست رسیده است. غزه در تصرف اسرائیل است و تنها منطقه کوچک رفح مانده است. بافت جمعیتی مهاجر در آن منطقه جمع شده و این موضوع امروز به معضلی بین المللی تبدیل شده است. اسرائیلی ها بحث حمله به رفح را روی میز گذاشته اند و مرتبا می گویند ما می خواهیم به رفح حمله کنیم ولی آمریکا و اروپا و فعالین حقوق بشر در جهان مخالف این حمله هستند. اعتراضات بر این تصمیم زیاد است.
وی افزود: به نظر می رسد اسرائیل در حال مدیریت پنهان تحولات است. اسرائیل به مرگ گرفته تا جهان به تب راضی شود. اسرائیل با این اقدامات و تهدید ها و محاصره در حال حرکت دادن به جریانات جهانی است به طوری که تصمیمات اخذ شده به سود و مطلوب اسرائیل باشد. امروز غرب ائتلاف کشور های عربی را در مورد غزه شکل داده اند. مصر و عربستان و اردن و قطر و دیگر کشور ها پای کار آمده اند.
آمریکا و اسرائیل می خواهند بحث خلع سلاح حماس در رفح به دست کشور های عربی سپرده شود
وی تصریح کرد: از یک طرف شاهد انتقال دفتر مرکزی حماس از قطر به ترکیه هستیم. این مسائل را باید در کنار هم ببندیم. آمریکا نمی خواهد به رفح حمله شود. این حمله یقینا تاثیری منفی بر آرای جو بایدن خواهد داشت و می تواند بر انتخابات تاثیر بگذارد. به عقیده من اسرائیلی ها با آمریکایی ها در یک موضوع تفاهم دارند که حمله عملی انجام نشود ولی تهدید انجام گردد و بحث خلع سلاح حماس در رفح به دست کشور های عربی سپرده شود. آمریکایی ها و اسرائیلی ها می خواهند هم ادعای صلح را اجرایی کنند و هم ماجرای انتخابات آمریکا را مدیریت کنند و هم اسرائیلی ها به جای حمله به رفح و مساله تلفات جنگ و باز تاب های منفی اش، از نیرو های کشور های عربی استفاده کند تا این ائتلاف کنترل رفح و تحقق اهداف غرب و اسرائیل در این منطقه را ممکن کنند.
مومنی با بیان اینکه شبه نظامیان حماس از این طرق یا خلع سلاح می شوند و یا از این منطقه خارج خواهند شد گفت: اسرائیل هم امروز به دنبال این سناریو است و با چنگ و دندان نشان دادن به حماس فشار وارد می کند تا حماس آزاد سازی گروگانها را بپذیرد و خلع سلاح شود. در این مقطع نقش دولت محمود عباس بسیار پر رنگ است. محمود عباس با حماس و با جهاد اسلامی رابطه خوبی نداشت و همیشه با هم مخالفت می کردند امروز هم این گروه ها مواضع تندی علیه مسئولین حماس اتخاذ می کنند. امروز هدف تقویت مقبولیت دولت محمود عباس است تا تشکیلات خودگردان و ائتلاف عربی با نظارت سازمان ملل وارد رفح شود. اسرائیل این طرح را دنبال می کند که هم می تواند به آزادی گروگان ها بیانجامد و هم می تواند حماس را از سیستم دولتی و اداری و نظامی منطقه پاکسازی کند تا دولت آینده در آن منطقه تحت نظارت سرویس های امنیتی و نظامی اسرائیل باشد.
وی در مورد اینکه چه دولتی در غزه بر سر کار خواهد آمد؟ تصریح کرد: اسرائیلی ها گفته اند که مسائل امنیتی باید با نظارت اسرائیل رعایت شود دولت غزه تحت نظارت تشکیلات خودگردان خواهد بود و اسرائیلی ها بر مرزها امکان نظارت خواهند داشت. ساختار نظامی و پلیسی تحت نظارت اسرائیل خواهد بود تا از آن منطقه تهدیدی متوجه اسرائیل نباشد. اسرائیل با این کار هم خود را از زیر فشار افکار عمومی خلاص می کند و هم کشور های عربی و سازمان ملل را درگیر می کند و فشاری چند جانبه بر روی حماس می آورد. مردم غزه نیز در این شرایط می توانند تحت نظارت سازمان ملل به شهر های خود بر گردند.
وی در خصوص اینکه در این شرایط سرنوشت حماس چگونه خواهد بود؟ اظهار داشت: به نظر من توافقی نانوشته یا نوشته بین آمریکا و اسرائیل و عربستان وجود دارد تا حماس و جهاد اسلامی را از این طریق خلع سلاح کنند اعضایی که سلاح را بر زمین گذاشته اند به زندگی عادی در غزه بر می گردند و سایرین تبعید می شوند. به نظر من تا چند ماه دیگر شاهد اجرای این سناریو خواهیم بود زیرا بایدن برای انتخابات به این موضوع نیاز دارد. امروز دانشگاه های آمریکا و مردم روی دولت فشار می آورند و دموکرات ها و شخص بایدن دیگر نمی توانند هزینه این جنگ را بدهند.
مومنی ادامه داد: راهکاری درست شده تا هم اسرائیل تهدید به حمله کند و شاخه و شانه بکشد و هم کشور های عربی به حماس فشار وارد می کنند. جمعیت رفح به یک و و نیم میلیون نفر رسیده زیرا آواره ها در آن بخش هستند و نیاز به کمک دارند. اسرائیلی ها به صورت قطره چکانی به کمک ها اجازه ورود به منطقه را می دهند ولی این وضعیت مشکلی را حل نمی کند. در چنین شرایطی هم بخشی از افکار عمومی منطقه علیه حماس است و هم کشور های عربی و تشکیلات خودگردان مایل به خروج حماس از منطقه هستند.
احتمالا کشور های عربی تکلیف حماس را معلوم می کنند
وی در خصوص اینکه آیا حماس به ترکیه خواهد رفت؟ گفت: نه تحلیل من این است که کشور های عربی تکلیف حماس را معلوم می کنند برنامه اسرائیل این است. من فکر نمی کنم جنگی در بگیرد ولی اسرائیل حماس را خلع سلاح نخواهد کرد و این اتفاق به دست کشور های عربی می افتد، امروز حماس نمی پذیرد ولی فشار ها می تواند این گروه را مجبور کند زیرا حماس امروز در بن بست است و چاره ای ندارد مصر مرزهایش را بسته و دیگر کشور ها کمکشان نمی کنند. حماس امروز این مشکل را دارد قطر هم فشار آورده تا حماس تکلیف اش را مشخص کند. حماس با اردوغان ملاقات می کند و بعید است ترک ها هم این هزینه را بپذیرند. حماس به ایران وارد نمی شود زیرا از نظر سیاسی با ورود حماس به ایران این گروه را بیش از پیش در جوامع عربی منزوی خواهد کرد. البته میزبان باید بپذیرد ولی فکر نمی کنم حماس هم ورود به ایران را بپذیرد. هزینه افکار عمومی در این شرایط بالا است و وجه عربی حماس اجازه نمی دهد این مساله را بپذیرد.