شفقنا آینده- یک کارشناس مسائل منطقه می گوید: امروز تحولات منطقه در چهارچوب تضاد بین ایران و اسرائیل و ایران و آمریکا و غرب است. برخلاف آنچه که ایران فکر می کند که می تواند با اتحاد با روسیه و چین مشکلات خود را به نوعی حل کند ، راه حل ایران بازگشت به سیاست دوران مصدق یعنی نه شرقی و نه غربی است.
پیرمحمد ملازهی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که با توجه به تحولات اخیر منطقه آیا ممکن است ملاحظات امنیتی منطقه و پیمان نامه ها تغییر کند؟ مواضع کشور های عربی منطقه چقدر در پیمان نامه های امنیتی دخیل خواهد بود؟ اظهار داشت: دو دیدگاه برای خاورمیانه جدید وجود دارد کلید خاورمیانه جدید با حمله حماس به داخل خاک اسرائیل از 7 اکتبر زده شد. دو نگاه وجود دارد یک نگاه اسرائیل است که می گوید خاورمیانه جدید چطور باید طراحی شود و یک نگاه، نگاه ایران در طراحی خاورمیانه جدید است. از دید ایران خاورمیانه جدید به وسیله بازو های نیابتی جمهوری اسلامی مثل حزب الله لبنان و حوثی های یمن و حشد الشعبی و دیگر گروه های نزدیک به جمهوری اسلامی با محوریت ایران به خاورمیانه جدید شکل می دهند این باور در ایران وجود دارد که این خاورمیانه جدید در حال شکل گیری است. در مقابل این اسرائیل هم طرحی دارد. طرح اسرائیل در ادبیات ایران «محور عبری عربی غربی» نامیده می شود یعنی اتحاد کشور های غربی و اسرائیل و اعراب که پروژه ابراهیم در همین رابطه قرار دارد.
وی تصریح کرد: طرح نتانیاهو سه مرحله ای است؛ یکی حمله به غزه و خنثی کردن حماس و جهاد اسلامی و سومین مورد حمله به لبنان و خنثی کردن حزب الله که تا امروز این گروه درایت به خرج داده و جوری رفتار کرده است که اسرائیل نه بهانه اشغال داشته باشد و نه جنگی داخلی به راه بیفتد. مرحله سوم طرح اسرائیل حمله به داخل ایران است اما در مورد حمله به داخل ایران بایدن رییس جمهور آمریکا مخالف است. به نظر می رسد روس ها پشت پرده با اسرائیل هماهنگ هستند چون روسیه در اوکراین گیر افتاده است و چنین جنگی کمک بزرگی به روسیه است. البته این توافقات رسمی نیست و توافقاتی پشت پرده است.
وی افزود: به نظر من روسیه در اتفاقاتی که رخ می دهد با اسرائیل هماهنگ است، روس ها معامله گر هستند. اگر قرار باشد روس ها در مورد اوکراین با آمریکایی ها به تفاهم برسند یکی از برگ ها ایران است. روس ها نمی توانند روی سوریه تفاهم کنند سوریه برای روس ها حیاتی است و روس ها دو پایگاه مهم در این کشور دارند ولی در مورد ایران می توانند تفاهم داشته باشند. روس ها اهل معامله هستند اگر روابط ایران و روسیه را از زمان رومانوف تا امروز مطالعه کنیم می بینیم سیاست تا امروز یکی بوده است. سیاست روس ها و شخص پوتین سیاست برژینف است. برژینف دبیر کل حزب کمونیست در شوروی سابق بود او یک بار در حالت مستی جایی حرفی زد که به محافل خارجی درز کرد او گفته بود «ایران مثل یک سیب روی درخت است، این سیب روزی می رسد و ناچار است روی زمین بیفتد ولی این سیب روی زمین آمریکا نمی افتد و ناچار است روی زمین روس ها بیفتد»، این نقل قول در تاریخ آمده است.
ملازهی با بیان اینکه تصور برخی در ایران این است که روس ها شریک اش هستند ولی برداشت من این است که روسیه ممکن است در مورد اوکراین ایران را با آمریکایی ها معامله کند گفت: پوتین در مورد اوکراین دو طرح حداقلی و حداکثری دارد؛ طرح حداقلی پوتین این است که استان های روس تبار هم مرز را که اشغال کرده به خاک خود ملحق کند. طرح حداکثری روسیه بلعیدن کل اوکراین است و غرب چنین اجازه ای به روسیه نمی دهد. احتمالا معامله در این مرحله صورت بگیرد و روسیه تنها مناطقی را که اشغال کرده به خاک خود ضمیمه کند و برای بلعیدن اوکراین منتظر توفیقاتش در سال های بعد باشد. روسیه در زمانی که دغدغه نجات خود را دارد سر ایران معامله خواهد کرد. امروز نظام سیاسی روسیه در خطر است و در صورتی که در اوکراین شکست بخورد فاتحه اش خوانده است. روسیه میان شکست در اوکراین یا پیروزی احتمالی بر سر ایران معامله خواهد کرد و این تصور ایران که روسیه در اتحاد استراتژیک با ایران است تصوری نادرست است.
وی ادامه داد: اگر نتانیاهو موفق به دام انداختن ایران گردد و جنگی به راه بیفتد و آمریکا و اروپا را داشته باشد ایران در موقعیتی دشوار قرار خواهد گرفت. دو حالت وجود دارد نتانیاهو تجزیه ایران را می خواهد و بایدن و اروپا مخالف تجزیه ایران هستند. غرب طرح خود را دارد و اگر از بازگشت ایران به غرب به طور قطعی ناامید شوند شاید بتوانند با روس ها در مورد ایران معامله کنند. روس ها اوکراین را می خواهند و اگر اوکراین را ببلعند به دنبال آذربایجان و ارمنستان و آسیای مرکزی هم می آیند و اتحاد شوروی سابق را بازسازی می کنند. تمامی این کشور ها امروز هم در حوزه نفوذ امنیتی روسیه تعریف می شوند. غرب امروز تلاش می کند سوئد و اوکراین و فنلاند را جزو ناتو کند و روسیه را در محاصره کامل بگیرد فنلاند بیخ گوش روسیه است. سوئد امروز عضو شده و فنلاند و اوکراین نامزد عضویت هستند. چون اوکراین در حال جنگ است اروپا احتیاط می کند. یکی از شروط روسیه این است که غرب تعهد دهد که اوکراین را عضو ناتو نمی کند. اگر واقع بینانه به قضیه نگاه کنید دو طرح خاورمیانه جدید از نگاه ایران و خاورمیانه جدیدی از نگاه اسرائیل است که به نظام های امنیتی شکل می دهند.
ملازهی تصریح کرد: وضعیت فعلی در بلند مدت امکان ادامه ندارد و حتما در جایی برخوردی نظامی بوجود خواهد آمد. منطقه این ظرفیت را ندارد که بتوان مدتی طولانی به سیاست فعلی ادامه داد جایی نقطه برخورد پیش می آید و توازن قدرت بین ایران و غرب و اسرائیل وجود ندارد. بایدن بر سر ایران با نتانیاهو مساله دارد اگر دست نتانیاهو باز بود تا الان حمله کرده بود. در آینده شاهد خواهید بود که اسرائیلی ها رفح را مثل بقیه جاها می گیرند و حماس و … را خنثی می کنند و طرح دیگری را پیدا می کنند که امروز هم مطرح است. کشور های عربی و سازمان ملل و تشکیلات خودگردان می آیند و کشور کوچک فلسطین را طراحی می کنند امروز نتانیاهو با این مخالف است ولی بعد از نتانیاهو می شود این مساله را عملیاتی کرد.
ملازهی بیان کرد: امروز تحولات منطقه در چهارچوب تضاد بین ایران و اسرائیل و ایران و آمریکا و غرب است. برخلاف آنچه که ایران فکر می کند که می تواند با اتحاد با روسیه و چین مشکلات خود را به نوعی حل کند ، راه حل ایران بازگشت به سیاست دوران مصدق یعنی نه شرقی و نه غربی است. درون معادلات رقابت آمیز بین شرق و غرب که همه جا وجود دارد این مساله تعیین تکلیف خواهد شد. برنامه های قدرت های بزرگ 3 مرحله ای است کوتاه مدت میان مدت و بلند مدت و عجله ای در کار نیست. قدرت های بزرگ با هم مذاکرات و توافقات پنهانی دارند. البته این موارد نظرات شخصی من است و ممکن است با تغییراتی همراه باشد.