شفقنا_ فرهیختگان نوشت: آمار تولیدات شرکت دخانیات ایران بسیار قابل تامل است. تا سال 1394 که آمارهای تفکیکی قابل دسترس بوده میزان تولید شرکت دخانیات ایران (ITC) از15.6میلیارد نخ در سال 1386 به 20.8میلیارد تا سال 1387 و 25.3 میلیارد نخ در سال 1388 رسیده است.
سال 1316 بود که اولین کارخانه دولتی تولید سیگارت ایران در خیابان قزوین تهران افتتاح شد. مرکز اصلی شرکت دخانیات در تهران خیابان قزوین و کارخانههای تولیدی آن در استانهای تهران، گیلان، کردستان، آذربایجانغربی، اصفهان، مازندران، گلستان و مراکز فروش در کلیه استانهاست. در اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی و به استناد قانون بودجه سال ۱۳۸۹ معادل ۶۰ درصد سهام شرکت میبایست تا پایان سال ۱۳۸۹ واگذار میشد که از این میزان ۴۰ درصد بابت سهام عدالت به شرکت سرمایهگذاری استانها اختصاص و همچنین حدود ۵۵ درصد از حقوق مالکانه شرکت نیز به موسسه صندوق حمایت و بازنشستگی کارکنان فولاد منتقل شد. بهمن، زیکا، 57، فروردین، 30، تیفور، تیر، هما و تنباکوی زرد طلایی و سنتی و… ازجمله محصولات این گروه است.
این شرکت که حالا با سهامداری اصلی صندوق بازنشستگی فولاد اداره میشود، در سهامداری خود بانک رفاه و شرکتهای استانی سهام عدالت را نیز در کنار خود میبیند. اما چالش اصلی این شرکت، بهرهوری ناچیز، زیاندهی انبوه، هزینههای عجیب و غریب مازاد و پروندههای حقوقی زیاد و املاک مازاد و راکد است. مجموعه اقدامات شرکت زیان خالص 572 میلیارد تومانی، زیان انباشته 1200 میلیارد تومانی و بدهی مالیاتی 2200 میلیارد تومانی را به ثبت رسانده است. کاهش 70 درصدی تولید از سال 1388 تا 1401 نیز ازجمله موارد قابل تامل در عملکرد این شرکت شبهدولتی است.
سقوط 70 درصدی تولید در 14 سال اخیر
آمار تولیدات شرکت دخانیات ایران بسیار قابل تامل است. تا سال 1394 که آمارهای تفکیکی قابل دسترس بوده میزان تولید شرکت دخانیات ایران (ITC) از15.6میلیارد نخ در سال 1386 به 20.8میلیارد تا سال 1387 و 25.3 میلیارد نخ در سال 1388 رسیده است. این مقدار در سالهای 1389 و 1390 حدود 20.5 تا 20.8 میلیارد نخ و در سالهای 1391 و 1392 حدود 17 و 19 میلیارد نخ است. اوج سقوط تولید شرکت مخابرات به سال 1393 برمیگردد که تولید این شرکت به 8.4 میلیارد نخ رسیده است. این مقدار در سالهای بعد نیز بین 8.4 تا 9.2میلیارد نخ در سالهای 1394 و 1395 بوده و در سال 1396 به حدود 12 میلیارد نخ میرسد. در سال 1397 به 9.1میلیارد نخ و در سال 1398 به 6.1 میلیارد نخ و مجددا در سال 1399 به 9 و در سال 1400 به 11 میلیارد نخ میرسد. اما در آخرین آمارها تولید این شرکت طی سال 1401 به هفت میلیارد و 695 میلیون نخ رسیده که کاهش 30 درصدی نسبت به سال 1400 دارد. همچنین مقدار تولید شرکت دخانیات در سال گذشته کاهش 70 درصدی نسبت به بالاترین تولید این شرکت یعنی تولید 25.3 میلیارد نخی سال 1388 داشته است. البته شرکت دخانیات تا سال 1394 آماری تحت عنوان تولید مشارکتی و تولید عاملیت صنعتی نیز منتشر کرده که تولید مشارکتی شرکت بین سالهای 1386 تا 1394 از 9.9 به حدود 15 میلیارد نخ رسیده است. در چند سال اخیر آماری تحت عنوان تولید مشارکتی و عاملیت صنعتی منتشر نشده است.
فاجعه تولید زیرظرفیت
طبق اطلاعات صورت مالی شرکت دخانیات ظرفیت اسمی تولید در این شرکت بیش از 45 میلیارد نخ سیگار بوده که ظرفیت معمول یا عملی آن به حدود 12.6 میلیارد نخ رسیده است. لازم به ذکر است ظرفیت علمی شرکت دخانیات تا سال 1394 به 36 میلیارد نخ رسیده بود که حالا با از دست رفتن بخشهای زیادی از خط تولید، ظرفیت عملی تولید نیز سقوط 65 درصدی داشته است. اما نکته قابل تامل اینکه، از همین ظرفیت 12.6 میلیارد نخی فعلی نیز نزدیک به نیمی از آن بلااستفاده بوده و تولید سال 1401 شرکت حدود 7.7 میلیارد نخ بوده است. در همین خصوص روز گذشته سیدحجت کاظمی، مدیرعامل صندوق بازنشستگی فولاد که از سهامداران عمده شرکت دخانیات بوده درخصوص عملکرد تولید این شرکت به ایلنا میگوید: «واقعیت این است که در بازار سیگار کشور ما سالانه ۸۰ میلیارد نخ سیگار مصرف داریم که از این میزان تنها چیزی حدود هفت میلیارد آن را شرکت دخانیات تولید میکند و به عبارتی سهم بازار ما چیزی حدود پنج درصد است. برآورد ما این بود که مدیران شرکت بتوانند امسال تا ۱۰ میلیارد نخ را تولید کنند که متاسفانه این امر محقق نشد. با این توصیف سود ناشی از تولید این شرکت اکنون هزینههای جاری آن را نیز کفاف نمیدهد. ما اکنون حدود ۷۲ دستگاه تولید سیگار در شرکت دخانیات (در کل کشور) داریم که بیش از ۳۵ دستگاه اکنون از رده خارج شدند. در واقع ما با نصف ظرفیت دستگاهها درحال تولید هستیم.» آنطور که در توضیحات حسابرس صورت مالی منتهی به سال 1401 شرکت آمده، علیرغم عدم استفاده کامل از ظرفیت تولید بیش از ۵۰ درصد و کاهش حدود ۳۰ درصد مقدار تولید واقعی نسبت به سال قبل و غیرفعال بودن مجتمع دخانیات کردستان، شرکت اقدام به احداث خط تولید و بستهبندی ساقه تنباکو ارداکی در چناران استان خراسانرضوی و سالن خط تولید سیگار در شهرستان سقز استان کردستان کرده است. دلایل توجیهی احداث خطوط تولید مذکور ارائه نشده است.
1200 میلیارد تومان زیان انباشته
براساس آنچه در صورت مالی شرکت دخانیات ذکر شده، درآمد عملیاتی این شرکت در سال گذشته دو هزار و 677 میلیارد تومان و بهای تمامشده درآمد عملیاتی نیز نزدیک به 1.8 هزار میلیارد تومان بوده است. همچنین هزینههای اداری، عمومی و فروش شرکت نیز 1167 میلیارد تومان بوده که با احتساب سایر هزینهها و درآمدها شرکت زیان خالص 572 میلیارد تومانی را طی سال گذشته به ثبت رسانده است. همچنین زیان انباشته شرکت تا پایان سال 1401 به بیش از 1200 میلیارد تومان رسیده است.
ادامه مطلب را اینجا بخوانید.
