شفقنا آینده- یک کارشناس مسائل منطقه در خصوص تنش اخیر ایران و طالبان می گوید: جمهوری اسلامی ایران باید در اقداماتی پیشدستانه نسبت به این موضوعات با سران طالبان و دولت مستقر گفت و گو کند و این موضوعات را پیش از اینکه اتفاق بیفتند مدیریت کند. نیرو های طالبان خود را آماده رزم می دانند و برخی از فجایعی که پیش آمده حاصل همین تفکر است.
درگیری های مرزی امری احتمالی است ولی در مورد طالبان مساله کمی متفاوت است
حسن لاسجردی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که تنش اخیر ایران و طالبان چقدر جدی است؟ آیا این احتمال وجود دارد که این تنش ادامه پیدا کند؟ واکنش ایران در راستای جلوگیری از این تنش ها چگونه باید باشد؟ اظهار داشت: اختلافات و نابسامانی های موجود در مرزها اتفاقات نادری نیستند. شاید نکته مهم برای طالبان این باشد که برخی از وابستگان اش که در مرزها مستقر هستند قوانین و مقررات بین المللی و اصول مرزداری را نمی دانند و یا نمی خواهند به این قوانین پایبندی نشان بدهند چون گمان می کنند این قوانین توسط قدرت های بزرگ یا قدرت های سلطه گر تنظیم شده است و نمی خواهند این قوانین را اجرا کنند. درگیری های مرزی امری احتمالی است ولی در مورد طالبان مساله کمی متفاوت است لذا اتفاقاتی که در روزهای اخیر افتاد به این صورت است.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران باید در اقداماتی پیشدستانه نسبت به این موضوعات با سران طالبان و دولت مستقر گفت و گو کند و این موضوعات را پیش از اینکه اتفاق بیفتند مدیریت کند. نیرو های طالبان خود را آماده رزم می دانند و برخی از فجایعی که پیش آمده حاصل همین تفکر است. موضوع مهم این است که قبل از این اتفاقات آن ها را به رعایت اصول همسایگی و تمامیت ارضی دعوت کنیم. این مساله باید اولویت اصلی ایران باشد.
برای مجاب کردن طالبان به رعایت حقوق حقابه ها باید در وهله اول گپ و گفت صورت بگیرد
وی در خصوص اینکه در مورد حقابه هیرمند ایران بارها مذاکره کرده ولی طالبان نپذیرفته اند در این مسائل چه باید کرد؟ آیا قوانینی وجود دارد که کشور های همسایه را ملزم به رعایت پروتکل ها کند؟ اظهار داشت: حقابه آب و مقررات حاکم بر این مسائل به ویژه در قرارداد های بین المللی سابقه ای معلوم دارد. وقتی قراردادی بین دو کشور خارجی ثبت می شود و در مسائلی مثل حقابه و مرز ها و… این قراردادها در سازمان ملل ثبت می شود. برای مجاب کردن طالبان به رعایت این حقوق باید در وهله اول گپ و گفت صورت بگیرد. طالبان باید توجیه شود که چنین سابقه تاریخی وجود داشته و دارد و در گذشته به آن عمل شده و جزو تعهدات متقابل است.
نباید در رویکرد های طالبان مثل خود آن ها به مساله نگاه کرد
ما با گروهی غیرقابل پیشبینی مثل طالبان روبرو هستیم که جمعیت هوادار بزرگی در این سوی مرز دارد
طالبان باید به آداب و رسوم منطقه سر تعظیم فرود بیاورد
وی افزود: نکته دوم استفاده از ظرفیت دیپلماسی است. هر کشوری می تواند از عناصر مختلفی از جمله گفت و گو و یادداشت و تهدید به شکایات در سازمان های بین المللی و از ظرفیت همسایگان و میانجی گری استفاده کند. طالبان هم مثل بسیاری از گروه های موجود در منطقه از برخی کشور ها حرف شنوی دارد و باید از این ظرفیت ها برای حل مساله استفاده کرد. نباید در رویکرد های طالبان مثل خود آن ها به مساله نگاه کرد. نکات بسیار مهمی وجود دارد نباید در قبال ناشکیبایی آن ها و رفتار های غیر قابل پیش بینی شان ما هم چنین رفتار هایی داشته باشیم. این رفتار ها هزینه های زیادی دارد و ما با گروهی غیر قابل پیش بینی مثل طالبان روبرو هستیم که جمعیت هوادار بزرگی در این سوی مرز دارد. برای اینکه جامعه دچار خسران بزرگی نشود باید بسیار مراقبت کرد. در گذشته تیم های واردی در حوزه دیپلماسی داشتیم. این آدم ها بسیار وارد هستند و در نهاد ها حضور دارند و می توانند با دولت طالبان گفت و گو کنند و آن ها را مجاب کنند. طالبان باید به آداب و رسوم منطقه سر تعظیم فرود بیاورد در غیر این صورت برای بسیاری مشکل ایجاد می کند.
برای مدیریت کردن آن ها باید وارد گفت و گو شد
این کارشناس منطقه در خصوص اینکه ایران اعلام کرده طالبان را به رسمیت نمی شناسد آیا مذاکره و گفت و گو با گروهی که در کشور به رسمیت شناخته نشده امکان پذیر است؟ تصریح کرد: گفت و گو مشکلی ندارد. شناسایی یک واحد سیاسی در سازمان ملل شرایط و فرایندی دارد. بسیاری از کشور ها طالبان را به رسمیت نشناخته اند و جمهوری اسلامی هم این گروه را به رسمیت نشناخته است ولی برای مدیریت کردن آن ها باید وارد گفت و گو شد چون این گروه به ایران نزدیک است. در مورد طالبان با یک واقعیت روبرو هستیم که می توانیم چشمانمان را ببندیم و نادیده اش بگیریم و همچون خود این گروه رفتار های غیر معقول داشته باشیم ولی این روش درستی نیست باید در طول زمان این گروه را مدیریت کرد.
باید با گپ و گفت و با رفتار های حرفه ای طالبان را نسبت به احترام به قواعد همسایگی مجاب کنیم
لاسجردی با بیان اینکه امروز طالبان در کابل مستقر است و آنها مسئولیت کشور را بر عهده دارند پس تبعات یک اتفاق یا بحران بر دوش آن ها است گفت: برخی عقیده دارند سپردن افغانستان به طالبان برنامه ای جدید از طرف قدرت های بزرگ است تا با راه انداختن جنگ افغانی افغانی این کشور را آنطور که می خواهند مدیریت کنند این کاری است که در فلسطین و جاهای دیگر کردند. رفتار جمهوری اسلامی تا اینجا معقول بود کشورمان می خواهد بحران را مدیریت کند و باید با گپ و گفت و با رفتار های حرفه ای طالبان را نسبت به احترام به قواعد همسایگی مجاب کنیم.
وی در مورد اینکه گفته می شود برخی از دشمنان ایران از این تنش ها سو استفاده می کنند آیا این مساله درست است؟ افزود: هیچ نشانه و هیچ دلیلی وجود ندارد. شاید رفتاری انجام شود که دشمنانی چون اسرائیل خوشحال شوند ولی از این که نشانه ای مبنی بر اقدامات آن ها وجود داشته باشد نه من چنین نشانه ای نمی بینم. مگر اینکه نشانه ای پیدا شود تا با دلیل محکم بگوییم بله اسرائیل یا قدرت دیگری چنین کاری کرده تا طالبان این رفتار را نشان بدهد. نشانه ای نیست که بگوییم آمریکاییها افغانستان را خالی کردند تا طالبان بلای سر ما باشد و تهدیدمان کند و ما همیشه در حالت خوف و رجا باشیم.
