شفقنا- حق ابه ایران از هیرمند همواره یکی از موضوعات پر چالش بین ایران و افغانستان طی دهه های اخیر بود که این موضوع بعد از قدرت گرفتن مجدد طالبان در افغانستان و عدم رها سازی آب، موجب نارضایتی ایران شد. به طوری که پافشاری طالبان به عدم وجود آب در پشت سدها با واکنش شدید رییسی و البته واکنش عجیب و همراه با تمسخر طالبان همراه بود.
فداحسین مالکی عضو کمیسیون منیت ملی و نماینده مردم زاهدان در گفت و گو با خبرنگار شفقنا در این خصوص، گفت: هشدار رئیس جمهور به عنوان ریس شورای عالی امنیت ملی فصل الخطاب است. دستگاه های مختلف کشور بر همین اساس باید به وظایف قانونی خود عمل کنند تا آب سریع تر وارد منطقه سیستان و بلوچستان شود.
وی ادامه داد: ما به حاکمیت طالبان هم اعلام کردیم که استفاده از ادبیات نامناسب به مصلحت ملت افغانستان نیست و حق آبه مردم ایران از هیرمند، حق قانونی است که باید به آن عمل شود.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: طالبان می گوید آب در پشت سد نیست درحالی که اگر آب ندارند پس چرا آن را به «گود زره» منحرف می کنند پس آبی وجود دارد؛ بنابراین طالبان طبق معاهدات بین المللی باید حق آبه مردم ایران از هیرمند را بدهد و اقدام به رها سازی آب کند؛ بنابراین طالبان به جای استفاده از ادبیات نامناسب باید هر چه سریع تر دست به اقدام عملی برای رها سازی آب کند.
عباس زاده: مطالبهای را تعریف و گردن وزیر خارجه انداختند که فقط حل کردن صورت مساله است
محمود عباس زاده مشکینی دیگر نماینده مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بود که در این خصوص به خبرنگار شفقنا، گفت: اولا منابع آبی در دنیا محدود است و روز به روز محدودتر هم می شود و حیاتی ترین منبع زندگی انسان و حیوانات به آب وابسته است.ما در طول تاریخ شاهدیم که در دنیا، آب از مرزها رد و به کشورهای دیگر وارد میشود. رود دجله و فرات را در نظر بگیرید که مردم ترکیه، سوریه و عراق از آن استفاده می کنند.
وی افزود: ما در طول تاریخ شاهدیم که در دنیا، آب از مرزها رد و به کشورهای دیگر وارد می شود. رود دجله و فرات را در نظر بگیرید که مردم ترکیه، سوریه و عراق از آن استفاده می کنند. حال وقتی ترکیه 2 سد روی آب زده، مناسبات آب متفاوت میشود. در مورد ایران و افغانستان و کشورهای همسایه هم همین است و حتی ممکن است ترکیه برای سرشاخه های ارس هم کارهایی انجام دهد؛ چراکه مناسبات جهانی و رژیم های حقوقی حاکم بر آب در دنیا، کارشناسی و دارای ضمانت اجرایی نیست و اینکه چقدر ضمانت اجرایی دارد خیلی شفاف و قوی نیست.
عباس زاده مشکینی بیان داشت: بعضی از کشورهای دنیا در واکنش به مساله حق آبه اینطور استدلال میآورند که اگر منابع زمینی کشورمان را به شما بدهیم، ایا منابع زیر زمینی خود را به ما خواهید داد؟ ما هم در واکنش به کشورهایی که بر روی آب، سد میسازند و آب را محبوس میکنند باید بگوییم که اگر فردا این سدها شکست و شهر ما را نابود کرد چه کسی پاسخگو است؟ برای تضمین جبران این کار چه دارید؟.
وی با تاکید بر اینکه کشورها باید بخشی از آب که برای کشورشان نیاز دارند را ذخیره و اقدام به رها سازی مابقی آن کنند، گفت: دستگاه دیپلماسی برای حل مشکل آب کافی نیست؛ مطالبهای را تعریف و گردن وزیر خارجه، آقای امیرعبداللهیان انداختند که فقط حل کردن صورت مساله است؛ باید یک ماه دیگر از آنها بپرسیم نتایج این اتمام حجتها چه شد. زیرا اگر در تابستان این مشکل حل شود هنر کردیم. زیرا آبی که در پاییز و زمستان داریم، ابی نیست که ما مسوولین به دست آورد ایم بلکه اگر تابستان اب را برای کشورمان به ارمغان آوردیم، هنر کردیم.
سعیدی: در صورتی که طالبان حق ابه ایران را ندهد باید از ظرفیت های سخت افزاری و نرم افزاری استفاده کنیم
معین الدین سعیدی نماینده مردم چابهار هم در گفتگو با خبرنگار شفقنا اظهار کرد: بحث حق ابه هیرمند تا چند وقت اخیر، جزو اولویت های دستگاه دیپلماسی ما نبوده اما در حال حاضر، با فشار رییس مجلس و رئیس جمهور، دستگاه وزارت خارجه به دنبال احقاق حقوق حقه مردم ایران است.
وی افزود: از همان زمان که گروه طالبان قدرت را در دست گرفت، ما اعلام کردیم که فکر نکنید طالبان تغییر روش و نگرش داده است؛ اما متاسفانه سفارت افغانستان تحویل چنین گروهی داده شد در حالی که باید مطالبات محکمی را عنوان و پیش شرط های جدی را در خصوص حق ابه مطرح می کردیم که متاسفانه انجام نشد.
سعیدی تصریح کرد: کشورهای غربی در مواجه با ایران اعلام می کنند که همه گزینه ها روی میز است پس چرا برای گروهی مثل طالبان که با سدسازی های بی قاعده حقوق مردم ایران را دچار چالش کرده، نباید همه گزینه ها روی میز باشد!.
وی در پایان خاطرنشان کرد: طرف افغان می گوید ما پشت سد، آب نداریم اما نقشه های هوایی خلاف آن را میگوید؛ بنابراین باید اجاره دهند کارشناسان ما حضور یابند و اگر آب پشت سد وجود داشته باشد، باید از تمام ظرفیت های سخت افزاری و نرم افزاری برای احقاق حقه حقوق مردم ایران استفاده شود.