شفقنا- فاروق جویده اندیشمند مصری در الاهرام نوشت: سیاست، تا دهه ها یا حتی بیشتر، کنترل تصمیمات کشورها و ملت ها را در دست داشت و سیاستمداران، ناخدایان این کشتی در جنگ، صلح، امنیت و ثبات بوده اند. سرنوشت جنگ ها را سیاستمداران تعیین می کردند و اگر ارتش ها، این ماموریت را انجام می دادند، در واقع سیاستمداران، ستاره های جوامع محسوب می شدند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، در این مطلب آمده است: روابط ویژه ای بین سیاست و سرمایه وجود داشت هرچند که سیاست حرف اول را می زد. تا همین نزدیکی ها، سیاستمدار، حاکم و تصمیم گیرنده در صلح و جنگ بود اما به نظر می رسد که سیاست در عرصه جهانی پا پس کشیده و اقتصاد به فصل الخطاب تبدیل شده است هرچند که سیاستمداران هنوز آن را نپذیرفته باشند. شواهد و قراین زیادی وجود دارد که نشان می دهد اکنون اقتصاد حرف اول را می زند و تصمیم گیرنده است و سراسر جهان اکنون زیر سلطه اقتصاد است. از آن جمله موارد زیر است:
اول: اکنون سرمایه است که سیاست را پیش می برد. شاید در گذشته این موضوع در خفا رخ می داد اما اکنون سرمایه از افشای اهداف، منافع و تصمیم های خود ابایی ندارد. در همه امور دخالت می کند. حکومت ها را سرنگون می کند. تصمیم گیرندگان را تعیین می کند و کنترل روابط بین المللی را برعهده دارد و قبل از آن، کنترل بازارهای ارز، بورس ها و قیمت ها را در دست دارد. بازرگانان و تجار، قیمت ها، درجه تورم و درآمد شهروندان را کنترل می کنند. تاجر بزرگ صاحب شرکت های چند ملیتی در سراسر جهان، تعیین کننده سود و قیمت تجار خرد در کشورهای جهان است زیرا او عرضه کننده، مالک کالا و تصمیم گیرنده است. از همین جا اقتصاد در هر حانه ای تصمیم گیرنده شده است و بدون ارتش بر موسسات و وزارتخانه ها حکمرانی می کند.
دوم: کشورهای بزرگ با منابع، پول، تولید و کنترل منابع درآمدی کشورهای دیگر حکمرانی کرده اند. مثلا آمریکا اکنون با دلار بر جهان حکمرانی می کند نه ناوهای هواپیمابر. قدرت، لازم است اما دلار قویتر است. کشورها اکنون می دانند که استقلال واقعی در منابع آنها و توانایی های آن برای تامین مایحتاج زندگی نهفته است. تاجر، اکنون از سیاستمدار مهمتر شده است زیرا تاجر غذا می فروشد در حالی که سیاستمدار شعار سر می دهد و مردم هم اکنون غذا و دلار می خواهند.
سوم: هنگامی که جنگ بین روسیه و اوکراین در گرفت، اقتصاد حرف اول را می زد و آغاز درگیری بین نفت و تحریم های اقتصادی بود. روسیه، گاز را قطع کرد و آمریکا و اروپا نیز تحریم ها را اعمال کردند و نبردها هم در میادین جنگ دایر بود. جنگ روسیه و اوکراین ثابت کرده است که جنگ جدیدی غیر از سلاح های کشتار جمعی وجود دارد و گاز می تواند ویرانگری جدید باشد و جهان باید اکنون برای جنگ اقتصادی جدید آماده باشد زیرا خطرناک ترین چیزی که جان انسان ها را تهدید می کند، زمانی است که غذا پیدا نمی کنند و بدون شلیک حتی یک گلوله می میرند.
چهارم: عصر آینده، عصر اقتصاد، و سیاست در خدمت اقتصاد خواهد بود. اقتصاد در همه امور حرف اول را خواهد زد و جهان باید تسلیم این حاکم جدید شود و این واقعیت جدید منحصر به جهان و کشورها و ملت ها نخواهد بود بلکه به خانواده و افراد هم خواهد رسید.بنابراین آینده ی بسیار نزدیک، بیشتر از آنکه به شعارهای سیاستمداران نیاز داشته باشد، به خِرد اقتصاد نیاز خواهد داشت.
پنجم: اینجا باید این سوال خودش را مطرح کند که ما کجای این تحولات سریع قرار داریم؟ در سالهای اخیر متوجه شدهام که اکثر سیاستمداران به طور کامل از صحنه کنارهگیری کردهاند که شاید خردمندان در میان آنها احساس میکنند که زمانه تغییر کرده و قدرت پول بر روشنایی اندیشه و فکر غلبه دارد و مردم کوچه و خیابان غذا می خواهند نه قصیده شعر، و نیازهای شکم ها بیشتر و مهمتر از نیازهای خردها شده است. افول فرهنگ، خلاقیت، هنرهای زیبا وهمه اینها در بورس و قیمت دلار جایی ندارند و دنیای اندیشه در برابر افزایش قیمت و تورم و فریاد شبکه های ماهواره ای در شرف محو شدن است و لازم بود که سیاستمداران در لباس های اقتصاد مخفی شوند. جهان به یک روستای کوچک تبدیل شده است و به نظر می رسد که سیاست هیچ آینده ای ندارد و اقتصاد بر جهان حکمرانی خواهد کرد.
کشورهای در حال توسعه و فقیر باید به توانمندی های واقعی خود در مردم و منابع متوسل شوند تا با سرنوشت مبهمی که موجودیت آنها را تهدید می کند، روبرو نشوند. جهان اکنون نیازمند آن است که ملت ها از بهترین تجربیات خود کمک بگیرند زیرا چالش ها بسیار بیشتر از توانایی های افراد و پتانسیل های آنهاست…
گفتنی است فاروق جویده (متولد 1946) شاعر نامی و از روزنامهنگاران و روشنفکران منتقد مصری و از جمله کسانی است که همواره از محرومیتهای کشورش در تمامی دورهها نقدهای جدی کرده است. اشعار سیاسی او در مصر طرفداران بسیاری دارد.
متن کامل تحلیل را در الاهرام ببینید
