شفقنا آینده- مدیر پیشین امور خاورمیانه وزارت امور خارجه در خصوص تبعات جنگ اوکراین می گوید: به نظر من شاید جنگ و خسارات ها گسترش پیدا کند. حتی تهدیداتی که آقای پوتین در مورد استفاده از سلاح هسته ای دارد نیز ممکن است به فاجعه ای انسانی بیانجامد اما نتیجه پیروزی برای روس ها نیست. در نهایت روس ها ناچارند با سرافکندگی از اوکراین خارج شوند و این چیزی است که پیش بینی می شود و روس ها باید در نهایت مصالحه کنند و با شرایطی آرام از اوکراین خارج شوند.
طرفین به هدف خود نرسیده اند
وضعیت روسیه در اوکراین بسیار وخیم تر از وضعیت افغانستان است
شاید جنگ و خسارات ها گسترش پیدا کند
قاسم محبعلی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا آینده در پاسخ به این سوال که با توجه به تغییر و تحول رخ داده در بحران اوکراین آینده این نزاع را چگونه پیش بینی می کنید؟ اظهار داشت: تحلیل من این است که آنچه که درباره جنگ اوکراین مطرح است این است که طرفین به هدف خود نرسیده اند و بعید است که به اهداف خود برسند. می توانند اوکراین را تخریب کنند و کشتار نسلی کنند و به زیر ساخت ها آسیب وارد کنند ولی اصطلاحا گفته می شود هر جنگی سه مرحله دارد؛ مرحله اول درگیری در میدان است. دوم پیروزی بر کل جنگ و سوم پیروزی بر صلح است. روس ها در میدان نتوانسته اند چیزی به دست بیاورند و امروز در حال عقب نشستن هستند. براساس فراخوانی که آقای پوتین داده است این مساله قابل مشاهده است. در مرحله پیروزی هم با توجه به شرایطی که وجود دارد پیروز نیستند. در افغانستان هم با وجود اینکه توانستند بر افغانستان غلبه کنند اما در نهایت با سرافکندگی خارج شدند. به نظر من امروز وضعیت روسیه در اوکراین بسیار وخیم تر از وضعیت افغانستان است. از این رو شاید جنگ و خسارات ها گسترش پیدا کند. حتی تهدیداتی که آقای پوتین در مورد استفاده از سلاح هسته ای دارد نیز ممکن است به فاجعه ای انسانی بیانجامد اما نتیجه پیروزی برای روس ها نیست. در نهایت روس ها ناچارند با سرافکندگی از اوکراین خارج شوند و این چیزی است که پیش بینی می شود و روس ها باید در نهایت مصالحه کنند و با شرایطی آرام از اوکراین خارج شوند.
در شرایط فعلی به نفع ما است تا از هر گونه سمت گیری برکنار بمانیم
وی در خصوص اینکه در مورد ادعایی که در ارتباط با استفاده از پهبادهای ایرانی مطرح می شود مساله به چه صورت است؟ حتی اخیرا ادعاهایی از حضور برخی مستشاران نظامی مطرح شده است، گفت: به نظر من جدا از این که این نکته چقدر واقعیت دارد سمت گیری ایران در مورد روسیه در مسائلی که در نظام بین الملل پذیرفته نیست از جمله آنچه در مساله اوکراین مطرح می شود، به نفع منافع ملی ایران نیست و چه روس ها توافق کنند و چه شکست بخورند خطرات بیشتری را متوجه ایران می کند. اگر روس ها احساس پیروزی کنند مجددا شروع به گسترش در کشورهای همسایه خود از سمت جنوب به سمت آسیای میانه خواهند کرد و در این مسیر منافع ملی ما به خطر می افتد و شرایط عوض خواهد شد. از این رو در شرایط فعلی به نفع ما است تا از هر گونه سمت گیری برکنار بمانیم و خود را درگیر جنگ بین روسیه و غرب نکنیم.
اما در مورد حضور ادعایی میدانی باید گفت در صورت صحت این مساله در سایه همان سمت گیری سیاسی این حرکت مخالف منافع ما و مخالف امنیت ملی ما است و می تواند عواقبی ناخوش آیند برای ایران داشته باشد زیرا چه روسیه توافق کند و چه شکست بخورد ما هستیم که باید عواقب آن را متحمل شویم. ضمن اینکه بر خلاف قانون اساسی ما است و قانون اساسی ما چنین اجازه ای نداده است که ما در هیچ درگیری به نفع هیچ قدرت بزرگی شرکت داشته باشیم.
وی تصریح کرد: البته در مورد سوریه مساله متفاوت بود ولی در جنگ اوکراین روسیه به عنوان کشور اشغالگر متجاوز به حساب می آید و کمک نظامی و فروش سلاح به او بر خلاف قانون اساسی ما است این کار در صورت صحت عاقلانه نیست و می تواند عواقبی ناخوشآیند برای ایران به همراه داشته باشند همانطور که اروپاییان و آمریکاییها بر آن اساس در حال تحریم ایران هستند و اگر جنگ گسترش پیدا کند ما نیز درگیر خواهیم شد.
محبعلی در خصوص اینکه در مورد طرف اوکراینی نیز شاهد حمایت های آمریکا و اروپا هستیم و از نظر لجستیکی و نظامی با ارسال اسلحه از این کشور حمایت می شود، بیان داشت: مساله کاملا متفاوت است. درگیری بین غربی ها و روسیه است و از اوکراین حمایت می کنند ولی در هر صورت اگر آن ها اشتباه می کنند دلیل نمی شود ما هم اشتباه کنیم. ضمن اینکه کشوری که مورد تجاوز واقع شده اوکراین است. اوکراین خاک روسیه را اشغال نکرده است. روسیه بود که جنگ را شروع کرده و خاک اوکراین را اشغال کرده است. اینجا با دو مساله متفاوت روبرو هستیم. اولا روسیه در این بین خالی از خطا نیست و حتی اگر مساله ما اوکراین هم بود باز هم هیچ دلیلی نداشت در این درگیری شرکت کنیم. منافع خودمان را به خطر بیاندازیم و مسائلی را بپذیریم که عواقب آن شامل حال ما هم می شود. روسیه قدرتی بزرگ است و حتی اگر شکست بخورد توافق خواهد کرد. ولی در آن صورت این ما هستیم که باید عوارض و عواقب همراهی با روسیه را متحمل شویم لذا بهترین حالت این بود که در این جنگ سمتگیری نکنیم و بی طرف باشیم. البته اگر می خواستیم پراگماتیستی عمل کنیم و فقط به دنبال منافع باشیم باید صبر می کردیم تا ببینیم پیروز کیست و بعد طرف پیروز را می گرفتیم و از منافع استفاده می کردیم اما بنا بر قاعده عاقلانه ترین راه این بود که در این جنگ بی طرف باشیم. همانطور که اشاره کردم از نظر قانون اساسی ما نمی توانیم ورود کنیم و با قانون در تضاد است.
این کارشناس سابق وزارت خارجه در مورد روابط ایران و روسیه اظهار داشت: این رفتار بر اساس استراتژی معروف غرب ستیزی و آمریکا ستیزی شکل گرفته است. چون نتوانسته ایم روابط خود را با آن طرف تنظیم کنیم به سوی روسیه رفته ایم. رفتار چین در این غائله بسیار هوشمندانه است و سعی نکرده به ورطه جنگ بیافتد. با وجود اینکه حمایت چین در این جنگ می تواند بسیار تعیین کننده باشد. با اینکه چین تحت فشار آمریکا است ولی می داند که عواقب حمایت از روسیه می تواند دامن چین را بگیرد و می داند که کار روسیه قابل دفاع نیست.
