شفقنا- استاد درس خارج فقه حوزه علمیه قم گفت: ما در دوران «تراث سوزی» و «حدیث سوزی» مدرن قرار داریم. کتاب سوزی بدین معنا که ممکن است یک سخنرانی گوش کنید که در آن شواهد ناقصی ارائه شود و احادیث صحیح و معتبر را مانند نگینی در تلی از زباله معرفی کند، و کسی که نمی داند چه بر تراث شیعه گذشته، آنها را باور کند.
به گزارش خبرنگار شفقنا، آیت الله علیدوست در دومین همایش «واکاوی اصالت های میراث حدیثی شیعه» که در سالن همایش های مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در شهر مقدس قم برگزار شد، عصر حاضر را عصر «تراث سوزی» نامید و اظهار داشت: ما در دوران «تراث سوزی» و «حدیث سوزی» مدرن قرار داریم. یک زمانی صلاح الدین ایوبی به لبنان حمله کرد و کتابخانهها و مراکز شیعه را تصرف می کند و بنا بر نقل مورخان لبنان، آب آب حمام های لبنان به مدت یک هفته از سوزاندن کتاب ها و تراث شیعه گرم بود. کتاب سوزی بدین معنا امروزه وجود ندارد؛ اما ممکن است یک سخنرانی گوش کنید که در آن شواهد ناقصی ارائه شود و احادیث صحیح و معتبر را مانند نگینی در تلی از زباله معرفی کند. کسانی که نمیدانند چه بر تراث شیعه گذشته، وقتی با نوشته ها و سخنان برخی «خودی نماها» روبرو می شوند، آن را باور میکنند. لذا این همایش، ادراک و اظهار و اقدام به موقع است.
او به مناسبت روز «مباهله» طی سخنان کوتاه گفت: مباهله پیامهایی دارد. اما خداوند در مواردی می خواهد مرزسازی کند. شکی نیست که خداوند نمیخواهد دوگانه سازی کند و بین بندگان دیوارسازی کند، اما یک جاهایی باید حسابها جدا شود. گویا در مثل نزول آیه مباهله و نزول آیه تطهیر، خداوند میخواهد دیواری گذاشته شود و حساب انسانهایی از حساب دیگران جدا شود.
استاد درس خارج فقه حوزه علمیه قم افزود: کتاب «تفسیر القرآن العظیم»، در قرن هشتم یعنی در اوج تمدن اسلامی نوشته شده است. تعابیری که عالمان سنی درباره ابن کثیر، نویسنده این کتاب دارند، راجع به هیچ عالمی ندارند. او در علم رجال و حدیث و تفسیر بر قله ایستاده، ضمن اینکه سنی سلفی اموی دمشقی است و اینها، همه مؤلفه ای برای فاصله گرفتن از اهل بیت(ع) است. با این وجود وقتی به آیه تطهیر میرسد هفت صفحه حدیث و روایت میآورد که این آیه فقط راجع به پنج نفر است و آنها رسول الله، فاطمه، علی، حسن و حسین هستند.
او تصریح کرد: طلاب جوان روی آیه مباهله کار کنند و بررسی کنند که ارتباط بین حدیث کساء و نزول آیه تطهیر چیست؟ گویا قرار است مرز و دیواری گذاشته شود.
علیدوست با بیان اینکه ائمه(ع) 6 کار نظری درباره حفظ تراث شیعه در قالب تقیه انجام دادند، به تشریح آنها پرداخت و ادامه داد: اولین کار این بود که بدون اینکه خود را درگیر کتابت حدیث کنند، میراث جد خود را نقل کردند. صد سال کتابت و حتی نقل حدیث ممنوع بود اما اهل بیت (ع) این میراث را حفظ کردند. هرچند اهل سنت ائمه ما را به عنوان امام و حجت قبول نداشتند، اما آنها را راویان صدوق میدانستند. لذا با اینکه خود را درگیر مبارزه با کتابت حدیث نکردند، اما میراث جد خود را به آیندگان رساندند.
او افزود: دومین کار، بارش حساب شده مطلب است. عمده عصر صادقین (ع) عصر بارش است. یعنی مطالب فرو می ریزد. در کنار فصل بارش، کار سومی به نام رویش داریم. بارش احادیث و رویش شاگردان همه در قالب تقیه انجام شده است.
استاد حوزه علمیه قم گفت: کار چهارم، پالایش احادیث است. از دوران امام کاظم(ع) و عمدتاً در زمان عسکریین(ع) پالایش احادیث را داریم. یکی از موارد پالایش این بود که اگر روایتی خلاف صریح تقیه بود آن را اصلاح کرده و به نسل خاص برسانند.
او کار پنجم را «تقیه مداراتی» دانست که توسط اهل بیت (ع) صورت گرفت و افزود: مداراتی که اهل بیت علیهم السلام میگفتند برخی در قالب قضایای حقیقیه بوده است و ما احتمال میدهیم که برخی از آن در قالب قضایای خارجیه بوده است مانند روایات اقتدا.
علیدوست، کار ششم ائمه (ع) را جواب بر اساس مذهب و باور طرف مقابل عنوان و در این زمینه به نقل خاطره ای پرداخت و گفت: زمانی محرم بودم از صفا به مروه. یک حاجی سنی آمد و سؤالی پرسید. ماندم که بر اساس مذهب فقهی خودش به او جواب بدهم یا بر اساس مذهب فقهی امامیه. بهرحال طبق مذهب خودش جواب دادم. همین برای من تلنگری شد که وقتی به هتل برگشتم، یادداشت کردم که ائمه ما در این موارد چه میکردند. وقتی به قم آمدم و خواستم کتاب «روش شناسی اجتهاد» را دنبال کنم، دیدم برخی علما البته خیلی کم متعرض شدند و بعد دیدم روایات داریم که اگر کسی از مذهب دیگر از شما سؤالی پرسید و شما میدانید سئوال کننده، مذهب شما را ندارد، اما پاسخ مذهب او را به این سئوال می دانید، می بایست بر اساس مذهب او پاسخ دهید.
