زمان انتشار : ۲۱ مهر ,۱۴۰۰ | ساعت : ۰۹:۲۵ | کد خبر : 1242236 | پرینت

حضرت آیت الله سبحانی: مرحوم پیشوایی، در مسائل تاریخی تحقیقات عمیقی داشت

شفقنا- حضرت آیت الله العظمی سبحانی درباره مرحوم استاد پیشوایی بیان کردند: او در تاریخ استاد کم ­نظیری بود و در مسائل تاریخی تحقیقات عمیقی داشت و سوال­های تاریخی را که از گوشه و کنار به حوزه می رسید، پاسخ­گو بود.

به گزارش شفقنا، حضرت آیت ­الله العظمی سبحانی در گفت وگو با نشریه «حریم امام» به ارتباط­شان با مرحوم حجت ­الاسلام ­والمسلمین مهدی پیشوایی، سابقه همکاری آن مرحوم با مجله «مکتب اسلام» و نیز جنبه ­هایی از توانایی علمی ایشان اشاره کردند.

 

* از سابقه ی آشنایی و همکاری علمی­تان با مرحوم حجت­الاسلام­والمسلمین پیشوایی(ره) برای­مان بفرمایید.

** دانشمند محقق، نویسنده بزرگوار، عالم فاضل، متقی و پرهیزگار مرحوم حجهالاسلام ­والمسلمین آقای حاج شیخ مهدی پیشوایی(قدّس سره) در سال ۱۳۲۴ شمسی در شهر«گرمی» مشکین شهر در خانواده ای روحانی که والد ایشان از علمای منطقه بودند، دیده به جهان گشود.  او دروس ابتدایی را در زادگاهش فرا گرفت.

علاقه آن مرحوم به روحانیت و راه و روش پدر، سبب شد که در ادامه تحصیلات خود به دروس دینی روی آورد. ایشان پس از آموختن کتاب­هایی در صرف و نحو، در سال ۱۳۴۰ وارد حوزه علمیه قم شد و سطوح عالی را فرا گرفت.

 

* از خاطرات­تان از ایشان برای ما بفرمایید.

** در سال ۱۳۴۶ شمسی، هنگامی که «دارالتبلیغ اسلامی قم»، رسماً افتتاح گردید و قرار شد که رشته­ هایی از علوم اسلامی که برخی از آن­ها در حوزه­ های رسمی شیعه کمتر مورد توجه قرار می­ گیرد، در آن جا رسماً تدریس شود، تدریس رجال و آشنایی با شخصیت­های بزرگ شیعه، با تدریس رشته عقاید اسلامی و تفسیر بر عهده این­جانب گذارده شد. همین کار فرصتی به دست داد که به فکر دیرینه خود جامه عمل بپوشانم، از میان رجال بزرگ اسلام به تشریح آن گروهی بپردازیم که صحابه پیامبر گرامی بودند و از شیعیان امیرمومنان به شمار می­ رفتند.

این­جانب با سوابقی که درباره شناسایی رجال بزرگ اسلام اعم از سنی و شیعه، صحابی و غیره داشتم، و پس از مراجعه به کتاب­هایی مانند «الاستیعاب»، «اُسدالغابه»، «الإصابه»، «تاریخ بغداد»، «حلیهالأولیاء»، «رجال کشّی»، «فهرست نجاشی»، «رجال شیخ طوسی»، «فهرست شیخ طوسی»، «معالم العلماء»، «فهرست منتجب ­الدین»، «تنقیح ­المقال»، «قاموس ­الرجال» و… فهرست قسمتی از اسامی صحابه شیعه را استخراج نمود و به بیوگرافی آنان پرداخت و از مراجعه به هر کتابی که احتمال می­ داد در آن جا راجع به شخصیت مورد بحث سخنی و نکته ای باشد، دریغ نکرد.

پس از تدریس شرح­ حال گروهی از شخصیت­ها، روزی کتاب «فصول ­المهمه» مرحوم شرف ­الدین عاملی را مطالعه می­ کردم، ناگهان چشمم به فهرستی افتاد که در آن نام یاران رسول خدا(ص) که افتخار پیروی از امام علی(ع) را داشتند، فهرست نموده است. این سبب شد که مطابق فهرست ایشان، به تحلیلی زندگی آنان بپردازم. این­جانب مدت پنج سال با تلاش­های پیگیر، این رشته را در دوره­ های اول و دوم تدریس نمودم که به تدریج در جزوه­ هایی در اختیار دانشجویان قرار می داد. گروهی از علاقه­ مندان، اصرار می­ ورزیدند که این نوشته­ ها جامه طبع به خود بپوشد و به صورت کتاب در اختیار جامعه اسلامی قرار گیرد. از طرف دیگر احساس می کردم که چاپ این جزوه­ ها نیاز به مراجعه مجدد و شرح و بسط بیشتر و تجزیه و تحلیل گسترده­ تری دارد، و این کار با اشتغالات و گرفتاری­ های دیگر علمی­ ام سازگار نیست.

سپس به فکرم رسید که این نوشته­ ها را در اختیار دوست دیرینه و با فضیلت خود یعنی دانشمند معظم جناب آقای حاج شیخ مهدی پیشوایی قرار دهم و از ایشان خواهش کنم که نقایص آن­ها را برطرف کند و به تکمیل آن­ها بپردازد. آن بزرگوار که اخیراً به رحمت خدا رفته ­اند، به سبب لطف دیرینه­ ای که به بنده داشتند، زحمت تحقیق و تنظیم و نگارش کتاب را پذیرفت و با پشتکار و دقت شایان تقدیر آن مرحوم، این کتاب به نام «شخصیت­های شیعه در صدر اسلام» به زیور چاپ آراسته شد و سپس به عربی هم ترجمه شد. از ایشان به سبب تلاش­های علمی شایسته شان سپاس­گزارم.

 

* همکاری آن مرحوم با مجله مکتب اسلام از چه زمانی شروع شد و در چه زمینه­ای بود؟

**  مجله «درس­هایی از مکتب اسلام» که سخنگوی علمی، دینی و اجتماعی حوزه علمیه قم بود، در سال­های ۱۳۵۰ برای تکمیل اعضای هیأت تحریریه جمعی را انتخاب کرد که از جمله آن ها مرحوم پیشوایی(ره) بود که عضویت هیأت تحریریه مجله را پذیرفت و به نگارش مقالات تاریخی پرداخت.

سپس به پیشنهاد این­جانب، زندگانی برخی از ائمه را به رشته تحریر درآورد که به صورت مستقل چاپ شد و همین سبب شد که مجموع زندگانی معصومین(ع) به صورت تحقیقی نوشته شود. این مقالات به تدریج در مکتب اسلام چاپ و سرانجام به عنوان «سیره پیشوایان» چاپ شد و به حق، خلائی را پر کرد، زیرا به همه جوانب امامان اعم از اخلاقی، سیاسی و اجتماعی پرداخت و هم اکنون جزو کتب درسی حوزه است و به زبان عربی نیز تحت عنوان«سیره المعصومین» چاپ شده است.

این عزیز از دست رفته سالیان درازی مدیریت علمی مجله مکتب اسلام را عهده­ دار بود که حق عظیمی بر مجله و خوانندگان داشت.

 

* تبحر ایشان در مسائل تاریخی در چه حدی بود؟

** پیگیری او در مسائل تاریخی امامان سبب شد ایشان تبحّر در مسائل تاریخی پیدا کند و اخیراً در موسسه امام خمینی به وسیله گروهی از نویسندگان و زیر نظر ایشان کتاب«مقتل جامع سیدالشهداء» در دو جلد تألیف و چاپ شد و توانست یک مقتل صحیح را در اختیار خطبا و وعّاظ و سایر علما قرار دهد.

مهارت ایشان در مسائل تاریخی و قضاواتش باعث شد که سوال­های تاریخی درباره امامان معصوم(ع) به دفتر آن مرحوم سرازیر شود و به پاسخ آن­ها بپردازد و بخش عظیمی از این سوال و جواب­ ها در مکتب اسلام چاپ شده است؛ به امید آن که با گردآوری همه آن­ها، به صورت کتاب عرضه شود.

او در تاریخ استاد کم ­نظیری بود و در مسائل تاریخی تحقیقات عمیقی داشت و سوال­های تاریخی را که از گوشه و کنار به حوزه می رسید، پاسخ­گو بود.

 

* از خصال اخلاقی ایشان برای­مان بفرمایید.

فقید سعید انسان کم­ حرف، اما متفکر و مودّبی بود و پس از گرفتن مطلب، آن را به بهترین وجه حلّاجی می­ کرد و به آداب دینی و اخلاقی کاملاً ملتزم بود. البته نمی­ توان همه روحیات ایشان را در این­ها خلاصه کرد.

 

* در پایان اگر نکته ­ای باقی است، بفرمایید.

** این­جانب متأسفم که نتوانستم به خاطر شرایط حاکم بر زندگی، بر پیکر ایشان نماز بخوانم. خداوند او را با عزیزترین محبوبانش که اهل­بیت عصمت و طهارت می باشند، محشور بگرداند.

انتهای پیام

fa.shafaqna.com

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام

پاسخ به این نظر

Please enter your comment!
Please enter your name here