شفقنا- اولین جلسه همایش وبیناری ماجرای مشکات با موضوع «تبیین وضعیت حوزه مطلوب و نقش آن در حاکمیت اسلامی» برگزار شد و حجج اسلام احمدعلی یوسفی، حاج ابوالقاسم دولابی و آیت الله اراکی سخنرانی کردند.
به گزارش خبرنگار شفقنا درقم، در ابتدای این همایش، حجت الاسلام احمدعلی یوسفی، دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در سخنانی اظهار داشت: ساختارهای اقتصادی که در کشورهای لیبرال شکل گرفتند، به زودی به سایر کشورها نیز سرایت کرد و دلیل پذیرش سریع آن در کشورهای اسلامی این بود که حاکمان گمان می کردند باید با دنیا تعامل داشته باشند و لازمه این تعامل هم پذیرش این ساختارهاست.
او با بیان اینکه در تحلیل این ساختارها تنها رفتارها و روابط درون این ساختارها بدون توجه به تحلیل فقهی آنها مورد توجه قرار گرفت و گفت: بیش از ۴۰ سال بعد از انقلاب اگر دقتی در ساختارهای اقتصادی داشته باشیم می بینیم که در اساسا و ماهیت و بنیان ساختارهای اقتصادی تغییری حاصل نشده است.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: اساسا کارکرد فقه موجود در حوزه، ناظر به ساختارها، ماهیت و نظام و نهادها نیست بلکه کارکرد آن صرفا تعیین تکلیف احکام وضعی و تکلیفی انواع رفتارها و روابط در درون این ساختارهاست. به همین دلیل، در مورد ساختارها حتی نظام های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جامعه فعلی ما، نمی توانیم به عنوان ساختار و نهاد و نظام اقتصادی اسلامی تلقی کنیم.
روش صحیح امتداد مبانی در عرصه نظام سازی مغفول مانده است
او افزود: ساختارهای موجود با ساختارهای مطلوب براساس اندیشه اسلامی فاصله زیادی دارد؛ ما باید به فقه اصغر و کارکرد آن و همچنین فقه اکبر و کارکرد آن و رابطه فقه اصغر(فقه مرسوم در حوزه) و فقه اکبر توجه داشته باشیم.
یوسفی خاطرنشان کرد: فقه اصغر این ظرفیت را ندارد که ساختارها و نظام های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را از معارف اسلامی استنباط و استخراج کند. آنچه که در ساختارسازی و نظام سازی به ما کمک می کند، فقه اکبر است.
او وجه امتیاز فقه اکبر نسبت به فقه اصغر را الهیات اقتصادی دانست و ادامه داد: در کشف و طراحی ساختارها باید از فقه اکبر استفاده کنیم و فقه اصغر ذیل فقه اکبر تعریف می شود و باید به آن توجه کرد.
دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: آنچه در ساختارسازی و نظام سازی براساس علوم اسلامی مغفول مانده است، روش صحیح امتداد مبانی است که چگونه نهادها و ساختارها و نظام های متناسب با آن مبانی را کشف و طراحی کنیم.
تدوین فقه نظام جامعه مهمترین وظیفه حوزه های علمیه است
آیت الله اراکی هم در سخنانی، ساختار را به معنای مجموعه منسجم و به هم پیوسته تعریف کرد و گفت: ساختارهایی که تمدن غربی تعریف می کنند از اصول و مبانی برخاسته اند که اولین اصل، نفی خداست.
او تصریح کرد: بسیاری از بخش های ساختاری مدیریت جامعه تاثیرپذیرفته از تقوا هستند؛ فقط این نیست که یک فرد خوب سرکار بیاید بلکه باید در نظام مدیریتی خوب عمل کند. اصل تقوا این نیست که فرد، نماز بخواند یا نماز شب بخواند بلکه همه اجزای این ساختار باید هماهنگ باهم عمل کنند.
عضو مجلس خبرگان رهبری، یکی از آسیب های نظام اداری را عدم تناسب بخش های این ساختار با خاستگاه های نظام دانست و گفت: اولین گام این است که ساختار را تعریف کنیم و الگوهای این ساختار را ارائه دهیم که اینها مبتنی بر فقه اکبر است.
او مهمترین وظیفه حوزه های علمیه را تدوین فقه نظام جامعه عنوان کرد و افزود: این نظام در مرحله دوم باید تبدیل به ساختار شود و سپس باید تبدیل به الگو شود.
در مرحله رسیدن به دولت اسلامی متوقف شده ایم
حجت الاسلام والمسلمین محمد حاج ابوالقاسم دولابی در سخنانی بیان داشت: مقام معظم رهبری برای فرآیند اهداف انقلاب اسلامی پنج گام انقلاب اسلامی، استقرار نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعهی اسلامی است و تمدن نوین اسلامی را مشخص کردند و این گام ها چراغ راه حوزه علمیه مشکات است.
او با بیان اینکه بنا به تعبیر رهبر انقلاب ما در مرحله مقدمه سازی و رسیدن به دولت اسلامی متوقف شده ایم، افزود: دولت اسلامی دولتی است که ابزارها و سازوکارها، ساختارها و کارگزارانش متناسب با معارف دین و آموزه های قرآنی و حدیثی شکل گرفته باشد. متاسفانه ما در این بخش، عقب مانده ایم و خیلی زودتر از اینها باید به فکر می افتادیم.