شفقنا-بنیامین نتانیاهو به ناچار می بیند که چگونه موضع سخت دولت ترامپ علیه توافق هسته ای ایران، اکنون بی خاصیت شده و آمریکایی ها در حال هموار کردن راه بازگشت به توافق هستند.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، بن کاسپیت در المانیتور نوشت: آنچه در خاموشی کامل و به دور از چشم رادارها در دریا آغاز شده بود، اکنون به سرعت به درگیری ای خشن و خطرناک تبدیل می شود که بطور گسترده توسط رسانه ها بازتاب می یابد. اسراییل و ایران، پرده از منازعه نظامی خود بر می دارند و به نظر می رسد که کسی هم از این بابت، نگران نیست بلکه برعکس.
رخدادهای پرسرعت این هفته دست کمی از یک نمایش دراماتیک نداشت. ساعاتی پس از حمله به کشتی ساویز، رابرت ماللی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، وارد وین شد تا گفتگوهای غیرمستقیم با میانجیگری اروپا با ایران برای احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵ را آغاز کند. در همان روز، سفیر امارات در اسراییل، محمد الخوجا، کارش را در تل آویو آغاز کرد. غروب همان روز نتانیاهو، آمریکا که مهمترین متحد اسراییل است را آگاه کرد که تاجایی که به او مربوط می شود، گفتگوهای وین بی ربط است و اسراییل بنا ندارد به هر توافقی هم که حاصل شود، گردن گذارد.
تحلیلگران اسراییلی، تازه ترین رخدادهای جنگ سایه میان ایران و اسراییل را افزایش کنترل شده تنش می دانند یعنی هر دو طرف به آن دامن می زنند اما حواسشان هست که کنترل از دست نرود و به یک جنگ تمام عیار نکشد. یک منبع ارشد دیپلماتیک اسراییل به المانیتور گفت مشکل این است که توانایی کنترل اوضاع، محدود است و دو طرف هرلحظه ممکن است خود را درگیر جنگی عمیق ببینید بی آنکه قصد ورود به آن را داشته باشند.
بحران کابینه در اسراییل، یک آشفتگی بی سابقه سیاسی را پدید آورده و اوضاع را پیچیده تر کرده است. دولت، چندان کارآیی ای ندارد و بننی گانتز وزیر دفاع، به ندرت با نتانیاهو حرف می زند و همزمان هم نتانیاهو گرفتار یک دادگاه جنایی است که به شدت در رسانه ها بازتاب می یابد. کابینه امنیتی اسراییل کمتر نشستی برگزار می کند و تصمیم ها در شرایطی عجیب و غریب و نامناسب گرفته می شود. بسیاری از اسراییلی ها نگرانند که کشور می تواند در هر لحظه خود را درگیر جنگی ببیند که خواهان آن نیست.
مقام های اطلاعاتی می گویند که کشتی ساویز، یک سکوی ردیابی الکترونیک و پشتیبانی عملیاتی برای نیروهای مسلح ایران در دریای سرخ است که قایق های تندرو حامل واحدهای کماندویی را در اختیار دارد و به شورشیان حوثی برای انجام حملات علیه اهداف سعودی یاری می رساند.
با اینحال، دو طرف به روشنی تلاش دارند تا تلفاتی بر طرف مقابل وارد نشود یا کشتی های همدیگر را غرق نکنند تا به عملیات تلافی جویی منجر نشود. دو حمله ای که ایران به تانکرهای اسراییلی در هفته های اخیر انجام داده نیز همین شرایط را داشت و به خسارت های سبکی انجامید.
به نظر می رسد که اسراییل، خود را همچون کودکی دردسرساز نشان می دهد که اعلام می کند به هیچ توافقی که با ایران حاصل شود، گردن نخواهد گذاشت و تلاش می کند با بکارگیری زور، بر گفتگوهای وین تاثیر گذارد.
آمریکا و اسراییل، پیش از این بر سر یک سیاست غافلگیری صفر توافق کرده اند: آمریکایی ها چیزی را بدون اطلاع قبلی به اسراییل، امضا نمی کنند و اسراییلی ها هم عملیات نامعمولی را بدون هماهنگی قبلی با واشنگتن به اجرا نمی گذارند. حال روشن نیست که اسراییلی ها از درز دادن اطلاعات حمله به ساویز توسط آمریکا، خرسند هستند یا خشمگین.
رخدادهای تازه، نمی تواند ریزش دردناک راهبرد نتانیاهو در برابر ایران در همه جبهه ها را کمرنگ کند. هنگامی که او ترامپ را ترغیب/متقاعد کرد که آمریکا را از برجام بیرون بکشد، بر روی سه سناریوی ممکن حساب می کرد: نخست اینکه حکومت ایران زیر بار تحریم های خشن تر، سرنگون می شود. دوم اینکه ایرانی ها کوتاه می آیند و به دوازده خواسته مایک پمپئو تن می دهند یا سومین سناریو هم اینکه ترامپ دستور حمله به زیرساخت های برنامه هسته ای ایران را می دهد.
هیچ یک از این سناریوها، به نتیجه نرسید. پرزیدنت بایدن به کاخ سفید آمد و اکنون نتانیاهو می بیند که همه طرح ها و امیدواری هایش یکجا نابود می شود. او در ناچاری، فشار نظامی اسراییل را تشدید می کند و تلاش دارد همان نفوذی را که بر گفتگوهای ۲۰۱۵ داشت، از گذر تهدید روند بین المللی که در وین شکل گرفته، به دست آورد.
این سیاست او، از سیاست های پیشین اش در برابر ایران هم، خطرناکتر است. اسراییل بهت زده است که چگونه راهبرد فشار حداکثری ترامپ، یک شبه به فشار حداکثری ایران بر آمریکا تبدیل شد. رویکرد نسبتا سختی که جو بایدن در هفته های نخست ورود به کاخ سفید در برابر ایران داشت، رنگ باخت و اکنون آمریکایی ها در حال جستجوی راهی برای بازگشت به توافق هستند و می دانند که قادر به کسب امتیازات مهمی از ایران نیستند.
این وضعیت به نوبه خود می تواند اسراییل را به همان گوشه ای براند که پیشتر ایران در آن گیر افتاده بود. انتخاب یک رییس جمهوری محافظه کار تندرو به جای حسن روحانی در انتخابات ژوئن ایران، می تواند تصمیم ایران به تلافی هرگونه تحریک از طرف اسراییل را با خود بیاورد و آن کنترلی را که اسراییل گمان می کند بر تشدید تنش دارد، به خطر اندازد. آمریکایی ها نیز به خوبی از حساسیت اوضاع خبر دارند و انتظار می رود این نگرش را در گفتگوهای آینده نزدیک با مقام های ارشد اسراییلی که در واشنگتن انجام خواهد شد، بطور برجسته ای مطرح کنند.