شفقنا آینده- برایان کوپر در هفتهنامه «د ویک» نوشته که «به رغم تمام وعدههای دوران انتخابات جو بایدن مبنی بر بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریمهای سفت و سختی که دونالد ترامپ به جمهوری اسلامی ایران تحمیل کرده، رئیسجمهور جدید آمریکا عملا گامی در زمینه بازپرداخت بدهیهای آمریکا به جمهوری اسلامی ایران برنداشته است».
یادداشتنویس هفتهنامه «د ویک» تحریمهای گستردهای را که در متن بحران کرونا به جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده و از این طریق آسیبهای جدی زیادی به مردم ایران وارد آورده، «مهمترین بدهیهای آمریکا به ایران» عنوان کرده؛ و میگوید «آمریکا که عهدشکنی کرده و از برجام خارج شده، برای آغاز روند بازپرداخت بدهیهایش باید به سرعت و بیهیچ قید و شرطی به این توافق بازگردد».
برایان کوپر در آغاز یادداشتش در هفتهنامه «د ویک» به وعدههای جو بایدن در تبلیغات انتخاباتی سال ۲۰۲۰ اشاره میکند- که وعده داده بود «نهایت تلاش را برای بازگشت به برجام انجام خواهد داد»؛ و در ادامه مینویسد که بایدن به قولهایش عمل نکرده و در این مدت که در کاخ سفید بوده «نه تنها پیشرفتی در این زمینه نداشته- که اتفاقا اصل مساله را هم با خطر مواجه کرده و شرایطی پیش آورده که در حال حاضر گفته میشود توافق هستهای در آستانه فروپاشی است».
برایان کوپر در سطور آغازین یادداشتش حرف آخر را همان اول میزند و میگوید که «بایدن برای بازگشت به برجام و احیای این توافق تاریخساز باید بخش زیادی از تحریمهای تحمیلشده به جمهوری اسلامی ایران را لغو کند». از نگاه این تحلیلگر سیاسی «لغو تحریمهای ایران، هم میتواند حسننیت آمریکا را نشان دهد و هم این که در روزهای بحرانی شیوع کرونا گامی بلند در راستای کمکهای بشردوستانه قلمداد شود».
کوپر فراموش نمیکند بدهیهای آمریکا به جمهوری اسلامی ایران را نیز یادآوری کند: «آسیبهایی که آمریکا در بحران شیوع ویروس کرونا به جمهوری اسلامی و مردم ایران وارد آورده، زیاد و شدید بودهاند- و از این نظر دین زیادی به گردن آمریکاست».
اما به نظر نویسنده «د ویک» در مسیر احیای برجام (که میتواند تا حد زیادی فشارهای اقتصادی وارده به جمهوری اسلامی ایران را کاهش دهد) موانع زیاد و دشواری وجود دارد- که البته رفع این موانع نیز بر عهده آمریکاست. او مینویسد: «با این که دولت بایدن با اصرار بر این که در مسیر احیای برجام باید جمهوری اسلامی ایران گام اول را بردارد و به عبارت بهتر پیش از لغو تحریمها توسط آمریکا، جمهوری اسلامی ایران باید به تعهدات برجامی خود بازگردد، یک مانع بزرگ دیپلماتیک را بر سر راه احیای برجام قرار داده است، اما مشخص است که در این ماجرا حق با جمهوری اسلامی ایران است که عکس روند مد نظر آمریکا را طلب میکند».
برایان کوپر یادداشت جو بایدن در سیاِناِن را نقطه اصلی انحراف در مسیر احیای برجام عنوان میکند- که چند ماه پیش نوشته بود: «در صورت پایبندی کامل جمهوری اسلامی ایران به توافق هستهای، آمریکا نیز به عنوان نقطه آغازی برای مذاکرات آینده به این توافق باز خواهد گشت». نویسنده «د ویک» در ادامه تصریح میکند که «اما در این زمینه به نظر میرسد حق با حسن روحانی، رئیس جمهور ایران باشد که بارها گفته «چون آمریکا توافق را نقض کرده، پس باید خودش هم اولین طرفی باشد که به توافق بازمیگردد».
ادامه یادداشت به دلایل محق بودن ایران در اختلاف پیشآمده از نگاه نویسنده میپردازد: «بی هیچ بحثی مشخص است که آمریکا اشتباه میکند. به هر حال جمهوری اسلامی ایران با حسننیت به توافق هستهای پیوست و حتی یک سال بعد از خروج ناگهانی دونالد ترامپ نیز به تعهدات خود پایبند ماند. در حقیقت عدول ایران از تعهدات و محدودیتهایش بعد از خیانت ترامپ به توافق صورت گرفت، و حتی بعدتر از آن، یعنی زمانی که ترامپ تحت تاثیر جنگطلبان دیوانه دولت دست به ترور سردار قاسم سلیمانی زد. میتوان گفت که این اقدام که خشم رهبران ایران و عراق را باعث شد و به چرخهای از خشونتها و اقدامات متقابل انجامید، دلیل اصلی عبور ایران از تعهدات خود بود، و به همین دلیل هم هست که این کشور در ادعای خود مبنی بر لزوم بازگشت آمریکا به توافق محقتر به نظر میرسد.
اما در رابطه جمهوری اسلامی ایران و آمریکا چه اقداماتی ایالات متحده را بدهکار و مدیون کرده است؟
نویسنده یادداشت این هفتهنامه تاثیرات و تبعات عمدتا اقتصادی تحریمهای ترامپ علیه جمهوری اسلامی ایران را دلایل دین سنگینی که آمریکا به گردن دارد، عنوان میکند: «تحریمها به اقتصاد ایران آسیب زدند، موجب افزایش تورم شدنذ و کمبودهایی در زمینه شماری از کالاهای اساسی از جمله مواد دارویی ایجاد کردند. کمبودهایی که در زمان شیوع کرونا بحران بزرگی به وجود آوردند و باعث آسیب و آزار بیماران مبتلا به کووید-۱۹ شدند. تا جایی که به جرات میتوان گفت تاکنون هزاران نفر از مبتلایان کرونا در نتیجه مستقیم اقدامات آمریکا جان خود را در ایران از دست دادهاند».
برایان کوپر عقیده دارد که بدبینی و بیاعتمادی ایران به آمریکا ریشههای تاریخی نیز دارد. در این زمینه میتوان به هدف قرار دادن یک هواپیمای غیرنظامی ایران در سال ۱۹۸۸ توسط نیروهای آمریکا اشاره کرد- که ۲۹۰ مسافر را به کام مرگ کشاند. پشتیبانی مالی، نظامی و دیپلماتیک آمریکا از عراق در خلال تجاوز این کشور به خاک ایران- که به جان باختن (شهادت) حدود یک میلیون ایرانی منجر شد، و البته نقش پررنگ سازمان سیآیاِی در کودتای سال ۱۹۵۳ در ایران از دیگر دلایل بیاعتمادی تاریخی ایرانیان به آمریکا هستند.
یادداشت هفتهنامه «د ویک» بعد از ذکر تمام این مسایل به این جمله محوری منتهی میشود که «جمهوری اسلامی و حتی مردم ایران تمام دلایل ممکن برای بیرغبتی به مذاکره با آمریکا را دارند. عهدشکنی ترامپ هم اوضاع را بدتر کرده و حالا برای ترغیب این کشور به مذاکره و رفع اختلافات و تنشها آمریکا باید کمی حسننیت نشان دهد. این حداقل کاری است که میتوان انجام داد. کاری که برخلاف اظهارات جنگطلبان امپریالیست میتواند باعث کاهش احتمال درگیری آمریکا در یک جنگ بیپایان و غیرقابل پیروزی دیگر در فاصله هفت هزار کیلومتری مرزهایش خواهد شد».
خلاصه شده از:
What the U.S. owes Iran
